మూత్రపిండాలు రక్తాన్ని వడపోసే సామర్థ్యం, మూత్రంలో ప్రొటీన్ పరిమాణం వేర్వేరు అంశాలు. రెండు ఫలితాలను పాత పరీక్షలతో కలిపి అర్థం చేసుకోవాలి.
రక్త పరీక్షలో కిడ్నీకి సంబంధించిన సంఖ్య బాగుంటే మరో పరీక్ష అవసరం లేదా? ఏ ఇబ్బందీ లేకున్నా ఒక సంఖ్య తగ్గితే మూత్రపిండాల వ్యాధి ఖచ్చితంగా ఉందా? ఈ సందేహాలకు సమాధానం తెలుసుకోవడానికి ముందుగా ఏ పరీక్షలో ఏం కొలిచారో అర్థం చేసుకోవాలి. గుర్తు పెట్టిన ఒక్క సంఖ్యనే చూసి నిర్ణయించకూడదు.
సాధారణంగా మూత్రపిండాల పరిశీలనలో రక్తం వడపోసే సామర్థ్యపు అంచనా, మూత్రంలో ఒక రకమైన ప్రొటీన్ పరిమాణం కలిపి చూస్తారు. ఒకదానిలో లేని సమాచారం మరొకటి ఇవ్వవచ్చు. ప్రతి రక్త పరీక్షల ప్యాకేజీలో మూత్ర పరీక్ష ఉండదు. అందుకే నివేదికలో పరీక్షల పేర్లు చూడటం అవసరం.
సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే
క్రియాటినిన్ అనేది కండరాల సాధారణ పనిలో ఏర్పడే వ్యర్థ పదార్థం. రక్తంలోని దాని పరిమాణం, వయసు, లింగం వంటి వివరాలతో మూత్రపిండాల వడపోత సామర్థ్యాన్ని అంచనా వేస్తారు. నివేదికలో దీన్ని eGFR అని రాసి ఉండవచ్చు. ఇది ప్రత్యక్షంగా కొలిచిన మొత్తం పనితీరు కాదు, లెక్క ద్వారా వచ్చిన అంచనా.
మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ అనే ప్రొటీన్‌ను, అదే మూత్రంలోని క్రియాటినిన్‌తో పోల్చే పరీక్షను ACR లేదా UACR అంటారు. మొదటిది వడపోతను అంచనా వేస్తుంది; రెండోది మూత్రపిండాల సమస్యకు ఒక సూచనను గుర్తించవచ్చు. eGFR శాతం కాదు. ఆ సంఖ్యను మిగిలిన కిడ్నీ పనితీరు శాతంగా భావించవద్దు.
ఎవరెవరు పరీక్షల ప్రణాళిక గురించి మాట్లాడాలి?
మధుమేహం, అధిక రక్తపోటు, గుండె వ్యాధి లేదా కుటుంబంలో మూత్రపిండాల వైఫల్యం చరిత్ర ఉంటే సరైన పరీక్షల గురించి డాక్టర్‌తో మాట్లాడండి. ప్రారంభ సమస్యలో స్పష్టమైన లక్షణాలు లేకపోవచ్చు. నొప్పి వచ్చేవరకు వేచి ఉండటం నమ్మదగిన పద్ధతి కాదు. అవసరం వ్యక్తిగత ఆరోగ్య పరిస్థితిపై ఆధారపడుతుంది.
మధుమేహంలో క్రమంగా మూత్రపిండాల సమీక్ష ముఖ్యం. వ్యాధి రకం, ఎన్నాళ్ల నుంచి ఉంది, పాత ఫలితాలు, సంరక్షణ ప్రణాళికను బట్టి సమయం నిర్ణయిస్తారు. మధుమేహం తర్వాతి సమీక్ష, రక్తపోటు నిర్ధారణ వేర్వేరు కానీ సంబంధం ఉన్న అంశాలు. ప్రతి ఆరోగ్యవంతుడికీ ఒకే పెద్ద పరీక్షల ప్యాకేజీ అవసరం కాదు.
రెండు పరీక్షలు ఏ సమాచారం ఇస్తాయి?
క్రియాటినిన్‌పై కండరాల పరిమాణం, ఇతర అంశాలు ప్రభావం చూపవచ్చు. అందుకే ఒకే సాధారణ సంఖ్య అందరికీ సరిపోదు. వడపోత అంచనా కొంత మెరుగైన సమాచారం ఇస్తుంది. అయినా దానికీ పరిమితులు ఉంటాయి. డాక్టర్ ఆరోగ్య చరిత్రతో కలిపి అర్థం చేసుకుంటారు. పాత నివేదికలు అందుకే ఉపయోగపడతాయి.
| నివేదికలో అంశం | ప్రధాన ఉపయోగం |
|---|---|
| రక్తంలోని క్రియాటినిన్ | వడపోత అంచనా లెక్కించడానికి ఉపయోగించే వ్యర్థ పదార్థం మాపకం |
| వడపోత అంచనా | మూత్రపిండాల వడపోత పనిపై అంచనా; ఇది శాతం కాదు |
| మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ నిష్పత్తి | మూత్ర క్రియాటినిన్‌తో పోల్చిన ఆల్బుమిన్ పరిమాణం |
| పాత నివేదికలు | మార్పు, సమస్య ఎంతకాలంగా ఉందో తెలుసుకోవడం |
క్రియాటినిన్ సాధారణంగా కనిపించడం, అవసరమైన మూత్ర ఆల్బుమిన్ పరీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మూత్రంలో పట్టీ ముంచి చేసే సాధారణ పరీక్ష కూడా పరిమాణం చెప్పే నిష్పత్తి పరీక్షతో ప్రతిసారీ సమానం కాదు. డాక్టర్ కోరిన రెండు భాగాలూ పూర్తయ్యాయా అని అడగండి. ఒక నివేదికలో అన్నీ ఉంటాయని అనుకోకండి.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్‌ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
ఒక్క ఫలితం మారితే ఏం అర్థం?
వడపోత అంచనా పదేపదే 60 కంటే తక్కువగా ఉండటం లేదా మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ పెరగడం వంటి నష్టం సూచనలు కొనసాగడం దీర్ఘకాల మూత్రపిండాల వ్యాధిని గుర్తించడంలో ఉపయోగపడతాయి. దీర్ఘకాలికం అనడానికి సాధారణంగా కనీసం మూడు నెలలు సమస్య ఉన్న ఆధారం అవసరం. ఒక్క పరీక్ష ఆ కాలవ్యవధిని నిర్ధారించదు. పాత వివరాలు లేకపోతే మళ్లీ పరీక్షతో స్పష్టత రావచ్చు.
అంచనా 60 నుంచి 89 మధ్య ఉండి, నష్టానికి మరో సూచన లేకపోతే ఆ సంఖ్య ఒక్కటితో దీర్ఘకాల వ్యాధి అని చెప్పలేం. మరోవైపు వడపోత బాగున్నా మూత్రంలో ఆల్బుమిన్ పెరగవచ్చు. అందుకే రెండు ఫలితాలను కలిపి చదవాలి. సంఖ్య కనిపించగానే స్వయంగా వ్యాధి దశ నిర్ణయించవద్దు.
ఆల్బుమిన్ నిష్పత్తి కొలమానాలు వేరుగా ఉండవచ్చు. గ్రాముకు 30 మిల్లీగ్రాములు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ, మరో కొలమానంలో మిల్లీమోల్‌కు సుమారు 3 మిల్లీగ్రాములు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే వైద్యుడికి చూపించాలి. వేర్వేరు కొలమానాల సంఖ్యలను ఒకటిగా పోల్చవద్దు. అవసరాన్ని బట్టి నిర్ధారణ కోసం మరో నమూనా తీసుకుంటారు.
జ్వరం, మూత్ర ఇన్ఫెక్షన్, ఇటీవల తీవ్రమైన వ్యాయామం, నమూనాలో నెలసరి రక్తం కలవడం, చక్కెర లేదా రక్తపోటులో మార్పులు ఆల్బుమిన్ ఫలితాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చు. వీటిని బట్టి మళ్లీ నమూనా ఎప్పుడు ఇవ్వాలో నిర్ణయిస్తారు. కొత్తగా మారిన ఫలితాన్ని ఇప్పుడే చూపించండి. మూడు నెలల నిర్వచనం సలహా తీసుకోకుండా వేచి ఉండమని కాదు.
నమూనా ఇచ్చేముందు ఏం తెలుసుకోవాలి?
రాసిన పరీక్షలకు ఏ తయారీ అవసరమో కేంద్రాన్ని అడగండి. ఆల్బుమిన్ నిష్పత్తికి తరచుగా ఒక్క మూత్ర నమూనా సరిపోతుంది. చాలా సందర్భాల్లో ఉదయం మొదటి నమూనా ఉపయోగపడవచ్చు. దీని అర్థం రోజంతా మూత్రం సేకరించాలని కాదు. ఇన్ఫెక్షన్, నెలసరి లేదా ఇటీవల అసాధారణంగా కష్టమైన వ్యాయామం ఉంటే తెలియజేయండి.
రక్త క్రియాటినిన్, మూత్ర ఆల్బుమిన్ నిష్పత్తి మాత్రమే ఉంటే అందరికీ ఖాళీ కడుపుతో ఉండాల్సిన నియమం లేదు. అదేరోజు ఇతర పరీక్షలు ఉంటే వాటి సూచనలు వేరుగా ఉండవచ్చు. కేంద్రం సూచనలు, మీ వైద్యుడి సలహా పాటించండి. ప్రస్తుతం జరుగుతున్న చికిత్సను స్వయంగా మార్చవద్దు. ఫలితం మార్చడానికి బలవంతంగా ఎక్కువ నీరు తాగడం లేదా కిడ్నీ శుభ్రం చేసే చిట్కా ఉపయోగించడం సరికాదు.
తర్వాత ఏ పరీక్షలు అవసరం కావచ్చు?
డాక్టర్ పాత ఫలితాలతో పోల్చి, రక్తపోటు, ఇతర ఆరోగ్య వివరాలు చూసి మళ్లీ రక్తం లేదా మూత్రం పరీక్ష అవసరమా అని నిర్ణయిస్తారు. కండరాల పరిమాణం వంటి కారణాలతో అంచనా స్పష్టంగా లేకపోతే మరో వడపోత సూచిక కొన్నిసార్లు ఉపయోగపడుతుంది. ప్రతి చిన్న మార్పుకీ స్కాన్ తప్పనిసరి కాదు. నిర్దిష్ట సందేహం ఉన్నప్పుడు ఎంచుకుంటారు.
సమస్య నిర్ధారిస్తే కారణం, భవిష్యత్ ప్రమాదాన్ని బట్టి సాధారణ వైద్యుడు, మూత్రపిండాల నిపుణుడు లేదా ఇద్దరి పర్యవేక్షణ అవసరమవచ్చు. ఒక్క సంఖ్యతో డయాలిసిస్ అవసరమని చెప్పలేం. లక్షణాలు లేకుండా యూరిక్ యాసిడ్ పెరగడం వేరే పరీక్షకు సంబంధించిన విషయం. అది ఈ రెండు పరీక్షల స్థానంలో ఉపయోగపడదు.
ఫలితం ఎంత త్వరగా చూపించాలి?
ముందు నుంచీ స్థిరంగా ఉన్న ఫలితాలను నిర్ణయించిన ప్రణాళిక ప్రకారం సాధారణంగా సమీక్షించండి. కొత్తగా అసాధారణ ఫలితం, పాత వడపోతతో పోలిస్తే స్పష్టమైన తగ్గుదల లేదా వెంటనే చూపించమని పరీక్ష కేంద్రం చెప్పినప్పుడు త్వరగా వైద్యుడితో మాట్లాడాలి. సంఖ్య మారిందని స్వయంగా చికిత్స మొదలుపెట్టవద్దు.
మూత్రం బాగా తగ్గి, ఎక్కువ వాపు లేదా ఊపిరి ఇబ్బంది ఉంటే వెంటనే వైద్య పరీక్ష అవసరం. బాగా అనారోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు సాధారణ పునఃపరీక్ష తేదీ కోసం వేచి ఉండవద్దు. ఇక్కడి వివరణ సాధారణంగా నివేదిక అర్థం చేసుకోవడానికి మాత్రమే; వ్యక్తిగత నిర్ణయానికి పూర్తి వివరాలు అవసరం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
అంచనా 70 అంటే కిడ్నీ 70 శాతం పని చేస్తోందా?
కాదు. ఇది నిర్దిష్ట కొలమానంలో వడపోత అంచనా, శాతం కాదు. వయసు, మూత్ర పరీక్ష, పాత ఫలితాలను కలిపి డాక్టర్ దాని అర్థం వివరిస్తారు. సంఖ్య ఒక్కటే పూర్తి సమాధానం కాదు.
క్రియాటినిన్ బాగున్నా సమస్య ఉండవచ్చా?
అవును. క్రియాటినిన్ ఒక్కటితో పూర్తి సమాచారం రాదు. రక్త వడపోత బాగున్నా మూత్ర ఆల్బుమిన్ లేదా ఇతర సూచనల్లో సమస్య కనిపించవచ్చు. అవసరమైన రెండు పరీక్షలూ జరిగాయా అడగండి.
ఒక్కసారి ఆల్బుమిన్ పెరిగితే దీర్ఘకాల వ్యాధేనా?
కాదు. తాత్కాలిక కారణాలు, సమస్య ఉన్న కాలవ్యవధి చూడాలి. మరో పరీక్షతో నిర్ధారణ అవసరమా, నమూనా ఎప్పుడు ఇవ్వాలో డాక్టర్ నిర్ణయిస్తారు. కొలమానాలు కూడా సరిగ్గా చదవాలి.
మారిన ఫలితం చూపించడానికి మూడు నెలలు వేచి ఉండాలా?
వద్దు. కొత్త అసాధారణ ఫలితాన్ని త్వరగా చూపించాలి. మూడు నెలలు అనేది దీర్ఘకాల వ్యాధి వ్యవధికి సంబంధించిన నిర్వచనం మాత్రమే. వైద్య సలహా తీసుకోవడానికి ఎదురుచూడాల్సిన సమయం కాదు.
అందరికీ స్కాన్ లేదా రోజంతా మూత్ర సేకరణ అవసరమా?
కాదు. చాలా సందర్భాల్లో ఒక్క నమూనా నిష్పత్తి ఉపయోగపడుతుంది. స్కాన్‌ను నిర్దిష్ట ప్రశ్నకు ఎంచుకుంటారు. అదనపు పరీక్ష వల్ల సంరక్షణలో ఏ మార్పు వస్తుందో డాక్టర్‌ను అడగండి.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
కొత్త, పాత నివేదికలు రెండూ తీసుకెళ్లండి. చక్కెర, రక్తపోటు ప్రమాదాల సమీక్షకు జీవక్రియ ఆరోగ్య విభాగంలో సలహా లేదా సరైన నిపుణుడి ఎంపిక కోసం వైద్య సందర్శన అభ్యర్థన చేయవచ్చు. ఫలితం అర్థం, తదుపరి తేదీ స్పష్టంగా తెలుసుకోండి.
