“మా బిడ్డ అన్నీ అర్థం చేసుకుంటాడు, కానీ మాట్లాడడం లేదు” అని తల్లిదండ్రులు తరచూ చెబుతారు. కొందరు పిల్లలు కొంత ఆలస్యంగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టవచ్చు. మరికొందరిలో వినికిడి సమస్య, భాషా అభివృద్ధిలో ఆలస్యం, ఆటిజం లేదా ఇతర అభివృద్ధి సమస్య ఉండవచ్చు. ఎవరు సహజంగానే పుంజుకుంటారో ముందే…
“మా బిడ్డ అన్నీ అర్థం చేసుకుంటాడు, కానీ మాట్లాడడం లేదు” అని తల్లిదండ్రులు తరచూ చెబుతారు. కొందరు పిల్లలు కొంత ఆలస్యంగా మాట్లాడటం మొదలుపెట్టవచ్చు. మరికొందరిలో వినికిడి సమస్య, భాషా అభివృద్ధిలో ఆలస్యం, ఆటిజం లేదా ఇతర అభివృద్ధి సమస్య ఉండవచ్చు. ఎవరు సహజంగానే పుంజుకుంటారో ముందే ఖచ్చితంగా చెప్పడం కష్టం. అందుకే “అబ్బాయిలు ఆలస్యంగా మాట్లాడతారు—వేచి చూడండి” అని మాత్రమే చెప్పడం సరైంది కాదు.
సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే
మాటలు ఆలస్యం అనిపిస్తే పిల్ల ఎంతవరకు అర్థం చేసుకుంటున్నాడు, సైగలు చేస్తున్నాడా, కళ్లలోకి చూస్తున్నాడా, ఎలా ఆడుతున్నాడు, వినికిడి ఎలా ఉంది అనే అంశాలన్నీ కలిపి చూడాలి. ముందుగానే పరీక్ష చేయించడం అంటే పిల్లకు ముద్ర వేయడం కాదు; అవసరమైన సహాయాన్ని సరైన సమయంలో అందించడం. ఇంట్లో మాట్లాడటం మంచిదే, కానీ ఆలస్యం కొనసాగితే నిపుణుల పరీక్ష కూడా అవసరం.
వయసుకు తగిన మాటల అభివృద్ధిని ఎలా చూడాలి?
అభివృద్ధి దశలు పరీక్షలో మార్కులు కావు; చాలామంది పిల్లలు ఏ వయసులో ఏ నైపుణ్యం చూపుతారో అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడే సూచనలు. సుమారు 18 నెలలకు కొన్ని పదాలు చెప్పడానికి ప్రయత్నించడం, కావాల్సిన వస్తువును వేలితో చూపించడం కనిపించవచ్చు. రెండేళ్లకు రెండు పదాలు కలిపి చిన్న వాక్యం చెప్పడం ముఖ్యం. మూడేళ్లకు చిన్న సంభాషణ చేయడం, పేరు చెప్పడం, ఇంటివారికి మాటలు చాలావరకు అర్థం కావడం ఆశిస్తారు. రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ భాషలు వినే పిల్లలలో అన్ని భాషల్లో తెలిసిన పదాలను కలిపి చూడాలి.
జాగ్రత్తగా గమనించాల్సిన సంకేతాలు ఏమిటి?
- ఏ వయసులోనైనా ఇప్పటికే వచ్చిన పదాలు లేదా సామాజిక నైపుణ్యాలు తగ్గిపోవడం
- శబ్దానికి స్పందించకపోవడం లేదా వినికిడిపై సందేహం
- వేలు చూపడం, చేతితో బైబై చెప్పడం వంటి సైగలు చాలా తక్కువగా ఉండటం
- కళ్లలోకి చూడడం లేదా ఇతరులతో స్పందించడం తగ్గడం
- రెండేళ్లకు అర్థవంతమైన రెండు పదాల వాక్యాలు లేకపోవడం
- సాధారణ సూచనలు అర్థం కాకపోవడం
- తినడం, నడక లేదా ఇతర అభివృద్ధి దశల్లో కూడా ఆలస్యం
ఇప్పటికే వచ్చిన నైపుణ్యం తగ్గిపోతే పిల్లల డాక్టర్‌ను త్వరగా కలవాలి.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్‌ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
వినికిడి పరీక్ష ఎందుకు ముఖ్యం?
పిల్ల కొన్ని శబ్దాలకు స్పందించినా స్వల్ప వినికిడి లోపం లేదా ఒక చెవిలో మాత్రమే వినికిడి తగ్గడం ఉండవచ్చు. చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు పదే పదే వచ్చినా వినికిడిపై ప్రభావం పడొచ్చు. అందుకే మాటలు ఆలస్యంగా ఉన్న పిల్లల పరీక్షలో వినికిడి పరీక్ష ముఖ్యమైన భాగం. టీవీ శబ్దం వింటున్నాడు కాబట్టి వినికిడి పూర్తిగా బాగుందని చెప్పలేం.
మాటలు ఆలస్యం కావడానికి ఆటిజమే కారణమా?
మాటలు ఆలస్యం ఒక్కటే ఆటిజం నిర్ధారణ కాదు. పిల్ల ఇతరులతో ఎలా కలుస్తున్నాడు, కళ్లలోకి చూస్తున్నాడా, సైగలు చేస్తున్నాడా, ఒకే పనిని పదే పదే చేస్తున్నాడా, ఆట తీరు ఎలా ఉంది వంటి విషయాలను నిపుణుడు పరిశీలిస్తారు. ఆటిజంతో పాటు వినికిడి తగ్గడం, భాషా అభివృద్ధి సమస్య, నోటి కండరాల సమస్య లేదా మొత్తం అభివృద్ధిలో ఆలస్యం వంటి ఇతర కారణాలూ ఉండవచ్చు.
డాక్టర్ పరీక్షలో ఏమి చూస్తారు?
పిల్లల డాక్టర్ పుట్టినప్పటి వివరాలు, గత ఆరోగ్య సమస్యలు, అభివృద్ధి దశలను అడిగి శారీరక పరీక్ష చేస్తారు. స్పీచ్‌–లాంగ్వేజ్ నిపుణుడు పిల్ల ఎంత అర్థం చేసుకుంటున్నాడు, ఎలా వ్యక్తం చేస్తున్నాడు, సైగలు, ఆట తీరు, మాటల శబ్దాలను పరిశీలిస్తారు. వినికిడి పరీక్ష కూడా చేయవచ్చు. అవసరమైతే అభివృద్ధి నిపుణుడు లేదా చెవి–ముక్కు–గొంతు డాక్టర్‌కు పంపుతారు.
ఇంట్లో తల్లిదండ్రులు ఏం చేయాలి?
పిల్ల చూపిన వస్తువుకు పేరు చెప్పండి. చిన్న, స్పష్టమైన వాక్యాలు వాడండి. పిల్ల “కారు” అంటే “ఎర్ర కారు వెళ్తోంది” అంటూ రెండు–మూడు పదాలు జోడించండి. బొమ్మల పుస్తకాలు చూడండి, పాటలకు అనుగుణంగా సైగలు చేయండి, ఒకరి తర్వాత మరొకరు ఆడే ఆటలు ఆడండి. ప్రశ్నలతో పరీక్షించకుండా, పిల్ల చెప్పినదానికి స్పందించి సమయం ఇవ్వండి. వెనుక టీవీ నడుస్తూ ఉండటం తగ్గించి ముఖాముఖి ఆటను పెంచండి. మొబైల్ లేదా టీవీని మాటలు నేర్పించే ప్రధాన సాధనంగా వాడకండి.
రెండు భాషలు మాట్లాడితే మాటలు ఆలస్యమవుతాయా?
రెండు భాషలు వినడం వల్లనే భాషా సమస్య రాదు. పిల్లకు తెలిసిన పదాలు వేర్వేరు భాషల్లో ఉండవచ్చు. కుటుంబానికి సహజమైన భాషల్లో మాట్లాడటం కొనసాగించండి. పరీక్ష సమయంలో అన్ని భాషల్లో పిల్ల ఎలా స్పందిస్తున్నాడో చెప్పాలి.
పరీక్షకు ముందు తల్లిదండ్రులు ఏ వివరాలు నమోదు చేయాలి?
పిల్ల స్వయంగా ఉపయోగించే పదాలు, రెండు పదాల వాక్యాలు, సైగలు, సాధారణ సూచనలకు ఇచ్చే స్పందనను ఒక వారం నమోదు చేయండి. సహజంగా ఆడుతున్నప్పుడు తీసిన చిన్న వీడియోలు నిపుణుడికి ఉపయోగపడవచ్చు; మాటలు చెప్పమని పదే పదే ఒత్తిడి పెట్టకండి. చెవి ఇన్ఫెక్షన్లు, పుట్టిన వెంటనే చేసిన వినికిడి పరీక్ష, పుట్టినప్పటి వివరాలు, తగ్గిపోయిన నైపుణ్యాలు, కుటుంబ వైద్య చరిత్రను తీసుకెళ్లండి. పాఠశాల ఉపాధ్యాయుల గమనికలు కూడా ఉపయోగపడతాయి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అబ్బాయిలు నిజంగా ఆలస్యంగా మాట్లాడతారా?
పిల్లల మధ్య కొంత తేడా ఉండొచ్చు. కానీ వయసుకు తగిన అభివృద్ధి దశలు కనిపించకపోతే “అబ్బాయి కాబట్టి” అని వదిలేయకుండా పరీక్ష చేయించాలి.
మాటల చికిత్స ఎప్పుడు మొదలుపెట్టాలి?
పరీక్షలో ఆలస్యం కొనసాగుతోందని లేదా ప్రమాద సూచనలు ఉన్నాయని తేలితే చికిత్సను ముందుగానే ప్రారంభించవచ్చు. మూడేళ్లు వచ్చే వరకు తప్పనిసరిగా వేచి చూడాలనే నియమం లేదు.
నాలుక కింద కండరం బిగుతుగా ఉంటే మాటలు ఆలస్యమవుతాయా?
నాలుక కింద కండరం బిగుతుగా ఉండటం కొన్ని శబ్దాల ఉచ్చారణను ప్రభావితం చేయవచ్చు. కానీ మొత్తం భాషా అభివృద్ధి ఆలస్యానికి ఇదొక్కటే సాధారణ కారణం కాదు. ఏ ప్రక్రియ చేయాలన్నా ముందుగా పూర్తి పరీక్ష అవసరం.
మొబైల్ వల్ల మాటలు ఆలస్యమవుతాయా?
ఎక్కువసేపు మొబైల్ లేదా టీవీ చూడటం వల్ల నిజమైన సంభాషణ, ఆట సమయం తగ్గవచ్చు. కానీ మాటలు ఆలస్యానికి అదొక్కటే కారణమని చెప్పలేం; పూర్తి అభివృద్ధి పరీక్ష ముఖ్యం.
పిల్ల అర్థం చేసుకుంటే వేచి చూడవచ్చా?
పిల్ల చెప్పింది అర్థం చేసుకోవడం మంచి సంకేతమే. అయినా మాట్లాడటంలో ఆలస్యం కొనసాగితే పరిశీలించాలి; వినికిడి పరీక్ష కూడా అవసరం కావచ్చు.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
సంబంధిత తెలుగు వ్యాసాలు
వైద్య ఆధారం: CDC అభివృద్ధి సంబంధిత అభివృద్ధి దశలు; ASHA ఆలస్యంగా భాష Emergence practice మార్గదర్శకాలు.
