మలవిసర్జన సమయంలో కోసినట్టుగా నొప్పి, మంట, టిష్యూపై కొద్దిగా తాజా ఎరుపు రక్తం కనిపిస్తే మలద్వార ఫిషర్ ఉండవచ్చు. ఇది మలద్వారం అంచులో ఏర్పడే చిన్న చీలిక. గట్టి మలం, మలబద్ధకం, ఎక్కువగా ఒత్తిడి పెట్టడం వల్ల చీలిక మళ్లీ మళ్లీ తెరుచుకోవచ్చు. అందుకే ఫిషర్ ఆహారం…
మలవిసర్జన సమయంలో కోసినట్టుగా నొప్పి, మంట, టిష్యూపై కొద్దిగా తాజా ఎరుపు రక్తం కనిపిస్తే మలద్వార ఫిషర్ ఉండవచ్చు. ఇది మలద్వారం అంచులో ఏర్పడే చిన్న చీలిక. గట్టి మలం, మలబద్ధకం, ఎక్కువగా ఒత్తిడి పెట్టడం వల్ల చీలిక మళ్లీ మళ్లీ తెరుచుకోవచ్చు. అందుకే ఫిషర్ ఆహారం లక్ష్యం “ఒక ప్రత్యేక ఆహారంతో ఫిషర్‌ను పూర్తిగా నయం చేయడం” కాదు; మలం మెత్తగా, సులభంగా వెళ్లేలా చేసి గాయానికి మానేందుకు అవకాశం ఇవ్వడం.
సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే
రోజూ సరిపడా నీరు, కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పులు, సంపూర్ణ ధాన్యాలు తీసుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది. ఫైబర్‌ను ఒక్కసారిగా ఎక్కువ చేయకుండా నెమ్మదిగా పెంచాలి. ఆహారం వల్ల కొత్తగా వచ్చిన ఫిషర్లో నొప్పి, మలబద్ధకం తగ్గవచ్చు. కానీ వారాలుగా ఉన్న దీర్ఘకాల ఫిషర్, స్కిన్ ట్యాగ్, తీవ్రమైన కండరాల బిగుతు లేదా పదే పదే వచ్చే సమస్యకు ఆహారం ఒక్కటే సరిపోకపోవచ్చు.
ఫిషర్లో ఏ ఆహారాలు తీసుకోవాలి?
- ఉదయం లేదా అల్పాహారంలో ఓట్స్, దలియా, రాగి, సంపూర్ణ-గోధుమ ఉప్మా వంటి సంపూర్ణ ధాన్యాలు ఎంచుకోవచ్చు.
- రోజులో రెండు లేదా మూడు రకాల కూరగాయలు తీసుకోండి. ఆకుకూరలు, బీన్స్, క్యారెట్, సొరకాయ, బీరకాయ వంటి వాటిని మీకు సరిపోయేలా వండుకోండి.
- జామ, బొప్పాయి, పియర్, నారింజ వంటి పండ్లను జ్యూస్‌గా కాకుండా సంపూర్ణ పండుగా తీసుకుంటే ఫైబర్ ఎక్కువగా లభిస్తుంది.
- పప్పులు, శనగలు, రాజ్మా వంటి ఆహారాలు ఫైబర్ ఇస్తాయి. గ్యాస్ ఎక్కువైతే చిన్న పరిమాణంతో మొదలుపెట్టండి.
- పెరుగు లేదా మజ్జిగ మీకు సరిపోవడం అయితే తీసుకోవచ్చు; ఇవి ఫిషర్కు నేరుగా పనిచేసే మందు కావు.
- డాక్టర్ నీరు పరిమితం చేయమని చెప్పకపోతే రోజంతా విడతలుగా ద్రవాలు తీసుకోండి. మూత్రం పలుచని పసుపు రంగులో ఉండటం శరీరంలో నీరు సరిపడా ఉందని తెలిపే సాధారణ సూచన.
ఫైబర్‌ను ఎలా పెంచాలి?
ఒక్కరోజులోనే చాలా గోధుమ పొట్టు లేదా పచ్చి సలాడ్ తింటే కడుపు ఉబ్బరం, గ్యాస్ పెరగవచ్చు. ప్రతి మూడు–నాలుగు రోజులకు ఒక వడ్డన చొప్పున పెంచడం సులభం. ఫైబర్ పెంచి నీరు తక్కువగా తీసుకుంటే మలం మరింత గట్టిపడే అవకాశం ఉంది. మూత్రపిండం, గుండె లేదా కాలేయ సమస్యల వల్ల ద్రవాల పరిమితి ఉన్నవారు తమ డాక్టర్ సూచననే పాటించాలి.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్‌ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
ఫిషర్లో ఏ ఆహారాలు తగ్గించాలి?
ప్రతి కారం ఆహారం ఫిషర్‌ను సృష్టించదు. అయితే చాలా కారం తిన్న తర్వాత మంట పెరుగుతుందని గమనిస్తే ఆ ఆహారాన్ని కొంతకాలం తగ్గించండి. నూనెలో బాగా వేయించిన ఆహారాలు, ఎక్కువ శుద్ధి చేసిన పిండితో చేసిన చిరుతిళ్లు, అధికంగా ప్రాసెస్ చేసిన ఆహారాలు, ఎక్కువ చీజ్ వంటి తక్కువ-పీచు ఆహారాలను తరచుగా తీసుకుంటే మలబద్ధకం పెరగవచ్చు. మద్యం శరీరంలో నీరు తగ్గడానికి దారి తీస్తుంది; ఎక్కువ టీ/కాఫీ తీసుకుని నీరు తగ్గించకండి. మీకు సమస్య కలిగించే ఆహార నమోదు ఉంచడం అన్నింటినీ మానేయడం కంటే ఉపయోగకరం.
మలవిసర్జన సమయంలో పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు
అవును. మలవిసర్జన అవసరం వచ్చినప్పుడు ఎక్కువసేపు ఆపకండి. టాయిలెట్లో ఫోన్‌తో ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం, బలంగా ఒత్తిడి పెట్టడం మానండి. గోరువెచ్చని నీటిలో 10–15 నిమిషాలు కూర్చోవడం కొందరికి నొప్పి, కండరాల బిగుతు తగ్గించవచ్చు. రోజూ నడక కూడా పేగుల కదలికకు సహాయపడుతుంది.
ఆహార మార్పులతో ఫిషర్ తగ్గకపోతే చికిత్స ఏమిటి?
డాక్టర్ గత వివరాలు, శారీరక పరీక్ష ఆధారంగా ఫిషర్ కొత్తదా, దీర్ఘకాలంగా ఉందా చూస్తారు. అవసరమైతే మలం మెత్తబరిచే ప్రణాళిక, స్థానిక చికిత్స లేదా కండరాల బిగుతు తగ్గించే చికిత్స సూచించవచ్చు. దీర్ఘకాల ఫిషర్కు కొన్ని సందర్భాల్లో ప్రక్రియ అవసరం కావచ్చు. మందు పేరు లేదా మోతాదును స్వయంగా మొదలుపెట్టకండి—ప్రత్యేకంగా గర్భధారణ, తల్లిపాలు ఇస్తున్నప్పుడు, మూత్రపిండం వ్యాధి లేదా ఇతర మందులు ఉన్నప్పుడు.
వెంటనే డాక్టర్‌ను ఎప్పుడు కలవాలి?
ఎక్కువ రక్తస్రావం, తల తిరగడం, నల్లటి మలం, జ్వరం, పక్కన వాపు లేదా చీము, భరించలేని నొప్పి, బరువు తగ్గడం, లేదా పేగు అలవాట్లలో కొత్త మార్పు ఉంటే పరీక్ష అవసరం. మలద్వార రక్తస్రావం అంతా ఫిషర్ వల్లనే అని భావించకూడదు.
ఫిషర్కు సరిపోయే ఒక రోజు ఆహార ప్రణాళిక
ఉదయం ఓట్స్ లేదా కూరగాయ ఉప్మాతో ఒక సంపూర్ణ పండు; మధ్యాహ్నం అన్నం లేదా రోటీతో పప్పు, రెండు కూరగాయ పరిమాణాలు; చిరుతిండిగా పండు లేదా కొద్దిగా గింజలు; రాత్రి తేలికపాటి భోజనం తీసుకోవచ్చు. ఇది కఠినమైన మందుల చీటీ కాదు. మధుమేహం, మూత్రపిండం వ్యాధి, గర్భధారణ లేదా ఆహారం అలర్జీ ఉంటే డైటీషియన్‌తో వ్యక్తిగత ప్రణాళిక తీసుకోండి. మూడు రోజులు మలం గట్టితనం, నొప్పి మరియు రక్తస్రావాన్ని నమోదు చేస్తే ఏ మార్పు ఉపయోగపడిందో డాక్టర్‌కు వివరించడం సులభం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అరటిపండు ఫిషర్కు మంచిదా?
పండిన అరటిపండు కొందరికి సరిపోతుంది. కానీ ఒక్క ఆహారం అందరికీ ఒకేలా పని చేయదు. మొత్తం రోజువారీ ఫైబర్, నీరు మరియు మీ పేగు మార్పు ముఖ్యం.
మసాలా పూర్తిగా మానాలా?
అందరికీ అవసరం లేదు. మసాలా తర్వాత మంట లేదా విరేచనాలు పెరుగుతుంటే తగ్గించి గమనించండి.
ఎంత నీరు తాగాలి?
వయసు, వాతావరణం, రోజువారీ పని, ఆరోగ్య పరిస్థితిపై అవసరం మారుతుంది. ద్రవాల పరిమితి లేకపోతే రోజంతా విడతలుగా నీరు తీసుకోండి.
ఆహార మార్పులతో దీర్ఘకాల ఫిషర్ పూర్తిగా తగ్గుతుందా?
కొంత ఉపశమనం రావచ్చు; కానీ దీర్ఘకాల ఫిషర్లో ఆహారం మాత్రమే సరిపోకపోవచ్చు. సర్జన్ శారీరక పరీక్షతో సరైన ప్రణాళిక నిర్ణయిస్తారు.
రక్తం కనిపిస్తే పైల్స్ అని అనుకోవచ్చా?
కాదు. ఫిషర్, పైల్స్తో పాటు ఇతర కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు. పదే పదే రక్తస్రావం ఉంటే పరీక్ష చేయించుకోండి.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
సంబంధిత తెలుగు వ్యాసాలు
వైద్య ఆధారం: ASCRS వైద్య Practice మార్గదర్శకం for మలద్వార Fissures (2023).
