సీలియాక్ వ్యాధిలో కడుపు సమస్యలతో పాటు అలసట లేదా పిల్లల ఎదుగుదల మందగించడం కనిపించవచ్చు. ఆహారం మార్చే ముందు పరీక్షల గురించి డాక్టర్తో మాట్లాడటం ఎందుకు అవసరమో తెలుసుకోండి.
కడుపు ఉబ్బరం పదేపదే వస్తోంది. కొన్నిసార్లు విరేచనాలు, మరికొన్నిసార్లు మలబద్ధకం ఉంటోంది. గోధుమతో చేసిన ఆహారం మానేస్తే బాగుంటుందని ఎవరో చెప్పారు. కానీ అసలు కారణం సీలియాక్ వ్యాధి అయితే, పరీక్షకు ముందు ఆహారం మార్చడం వల్ల దాన్ని గుర్తించడం కష్టమవచ్చు. ప్రతి జీర్ణ సమస్యకు గోధుమే కారణమని కూడా అనుకోలేం.
సీలియాక్ వ్యాధిలో గ్లూటెన్ అనే ప్రోటీన్ వల్ల శరీర రక్షణ వ్యవస్థ చిన్న పేగు పొరను దెబ్బతీస్తుంది. గోధుమ, బార్లీ, రై వంటి ధాన్యాల్లో గ్లూటెన్ ఉంటుంది. చిన్న పేగు ఆహారంలోని పోషకాలను శరీరం తీసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. అందుకే ఈ వ్యాధిలో కడుపు లక్షణాలే కాకుండా అలసట, రక్తహీనత లేదా పిల్లల ఎదుగుదల సమస్య కూడా కనిపించవచ్చు.
సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే
సీలియాక్ వ్యాధిని లక్షణాలతోనే లేదా గోధుమ మానేశాక బాగుందనే విషయంతోనే నిర్ధారించలేం. ఆరోగ్య చరిత్ర, కుటుంబ వివరాలు, తగిన రక్త పరీక్షలు చూసి డాక్టర్ తదుపరి పరీక్ష నిర్ణయిస్తారు. కొందరికి చిన్న పేగు నుంచి నమూనాలు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఎంపిక చేసిన కొందరిలో నిపుణుల పర్యవేక్షణలో నమూనా లేకుండానే నిర్ధారణ సాధ్యమవుతుంది.
వ్యాధి ఉందేమో తెలుసుకోవడానికి సొంతంగా గ్లూటెన్ మానేయకండి. దాంతో పరీక్ష ఫలితం తప్పుగా సాధారణంగా కనిపించవచ్చు. ఇప్పటికే మానేశారా, లేదా గోధుమ అలర్జీ నిర్ధారణ ఉందా అనేది డాక్టర్‌కు చెప్పండి. పరీక్ష కోసం సొంతంగా అదే ఆహారం తిరిగి ప్రారంభించవద్దు.
ఏ లక్షణాలు ఉంటే పరీక్ష గురించి అడగాలి?
చాలా రోజులుగా కారణం తెలియకుండా కడుపు నొప్పి, ఉబ్బరం లేదా విరేచనాలు ఉంటే వైద్య సమీక్ష ఉపయోగపడుతుంది. కొందరిలో మలబద్ధకం ఉంటుంది. బరువు అనుకోకుండా తగ్గడం, రక్త పరీక్షల్లో పదేపదే రక్తహీనత కనిపించడం, దీర్ఘకాల అలసట లేదా నోటిలో పుండ్లు కూడా డాక్టర్‌కు చెప్పాలి.
పిల్లల్లో బరువు లేదా ఎత్తు ఆశించిన విధంగా పెరగకపోతే మొత్తం ఎదుగుదలను పరిశీలించాలి. తక్కువగా తినే ప్రతి పిల్లవాడికీ ఈ వ్యాధి ఉండదు. విరేచనాలు లేకపోయినా, బరువు సాధారణంగా ఉన్నా ఈ వ్యాధిని పూర్తిగా తోసిపుచ్చలేం. ఒక లక్షణాన్ని చూసి మీరే నిర్ధారణకు రావద్దు.
లక్షణాలు ఎప్పటి నుంచి ఉన్నాయి, రోజూ ఉంటున్నాయా, మధ్యలో పూర్తిగా తగ్గుతున్నాయా అనే వివరాలు ముఖ్యమైనవి. పాత బరువు, ఎత్తు వివరాలు, రక్త పరీక్షలు తీసుకెళితే మార్పు ఎలా ఉందో అర్థమవుతుంది. కొన్ని రోజుల ఇబ్బంది, నెలలుగా కొనసాగుతున్న సమస్య ఒకే విధంగా ఉండవు.
పాలు పడకపోవడం, గోధుమ అలర్జీతో తేడా ఏమిటి?
పాలలోని చక్కెర జీర్ణం కాకపోవడం వేరే సమస్య. పదేపదే పేగు నొప్పి, మలవిసర్జనలో మార్పులు వచ్చే సమస్య నిర్ధారణ విధానం కూడా వేరు. గోధుమ అలర్జీలో గోధుమలోని ప్రోటీన్లకు అలర్జీ ప్రతిచర్య ఉంటుంది. ఈ మూడింటినీ సీలియాక్ వ్యాధిగా భావించకూడదు.
| సమస్య | ప్రధాన తేడా | ఎలా తెలుసుకుంటారు? |
|---|---|---|
| సీలియాక్ వ్యాధి | గ్లూటెన్ వల్ల చిన్న పేగులో రక్షణ వ్యవస్థకు సంబంధించిన నష్టం | ప్రత్యేక రక్త పరీక్షలు, నిపుణుల నిర్ధారణ |
| పాల చక్కెర జీర్ణం కాకపోవడం | పాలలోని చక్కెరను జీర్ణం చేయడంలో ఇబ్బంది | ఆహార చరిత్ర, అవసరమైతే వేరే పరీక్ష |
| గోధుమ అలర్జీ | గోధుమ ప్రోటీన్లకు అలర్జీ ప్రతిచర్య | అలర్జీ వివరాలు, తగిన వైద్య పరీక్ష |
ఆహారం మార్చాక బాగుండటం ఉపయోగకరమైన సమాచారం. కానీ ఏ వ్యాధి ఉందో అది ఒక్కటే చెప్పదు. సాధారణ అల్ట్రాసౌండ్, రక్తహీనత పరీక్ష లేదా ఆహార సున్నితత్వం గురించి వచ్చే నివేదిక సీలియాక్ వ్యాధి పరీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్‌ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
కుటుంబంలో ఎవరు పరీక్ష గురించి మాట్లాడాలి?
తల్లిదండ్రులు, తోబుట్టువులు లేదా పిల్లల్లో ఎవరికైనా ఈ వ్యాధి నిర్ధారణ అయితే డాక్టర్‌కు చెప్పండి. దగ్గరి రక్త సంబంధీకులకు లక్షణాలు తక్కువగా ఉన్నా పరీక్ష అవసరాన్ని చర్చించవచ్చు. మొదటి రకం మధుమేహం లేదా శరీర రక్షణ వ్యవస్థకు సంబంధించిన థైరాయిడ్ వ్యాధి ఉంటే కూడా ఈ విషయం వైద్య నిర్ణయంలో భాగమవుతుంది.
దీని అర్థం కుటుంబంలోని అందరూ ఒకేసారి పరీక్షల ప్యాకేజీ చేయించుకోవాలని కాదు. వయసు, పాత ఫలితాలు, కొత్త లక్షణాల ఆధారంగా సమయం నిర్ణయిస్తారు. ఒకరి నివేదిక మరొకరిలో వ్యాధిని నిర్ధారించదు. పిల్లల్లో పరీక్ష కోసం ఎదురుచూస్తున్నప్పుడు అనేక ఆహార వర్గాలను సొంతంగా తొలగించకండి.
రక్త పరీక్షలో ఏం చూస్తారు?
శరీర రక్షణ వ్యవస్థ ప్రతిచర్యకు సంబంధించిన ప్రత్యేక యాంటీబాడీలను పరీక్షిస్తారు. యాంటీబాడీలు అంటే రక్షణ వ్యవస్థ తయారు చేసే ప్రోటీన్లు. సాధారణ మొదటి పరీక్షల్లో టిష్యూ ట్రాన్స్‌గ్లూటమినేజ్ ఐజీఏ, మొత్తం ఐజీఏ స్థాయి ఉంటాయి. మొత్తం ఐజీఏ తక్కువగా ఉంటే డాక్టర్ వేరే తగిన పరీక్ష ఎంచుకోవచ్చు.
నివేదికలో సంఖ్యను మాత్రమే చూడటం సరిపోదు. ఆ ప్రయోగశాల పరిమితి, లక్షణాలు, అప్పటికి గ్లూటెన్ తింటున్నారా అనే వివరాలతో కలిపి అర్థం చేసుకోవాలి. ఫలితం అనుకూలంగా వస్తే నిర్ధారణకు తదుపరి ప్రణాళిక అవసరం. ప్రతికూల ఫలితం వచ్చినా అనుమానం బలంగా ఉంటే సమీక్ష కొనసాగవచ్చు.
రక్తహీనత లేదా పోషక లోపాల ప్రభావం తెలుసుకోవడానికి చేసే ఇతర పరీక్షల ఉద్దేశం వేరు. అవి ఒక్కటే ఈ వ్యాధిని నిర్ధారించవు. నివేదిక చూసి జీవితాంతం ఆహార నియమాలు ప్రారంభించకుండా, దాని అర్థాన్ని డాక్టర్‌ను అడగండి.
చిన్న పేగు నమూనా అందరికీ అవసరమా?
ఎండోస్కోపీ అంటే కెమెరా ఉన్న సన్నని, వంగే గొట్టంతో జీర్ణ నాళం పై భాగాన్ని చూడటం. అవసరమైతే చిన్న పేగు పొర నుంచి చిన్న నమూనాలు తీసుకుంటారు. దాన్ని బయాప్సీ అంటారు. నమూనాలో వ్యాధికి సంబంధించిన మార్పులు ఉన్నాయా పరిశీలిస్తారు. పెద్ద పేగు పరీక్షతో దీని తేడా తెలుసుకోవడం ఉపయోగపడుతుంది.
అందరికీ బయాప్సీ తప్పనిసరి కాదు. వయసు, యాంటీబాడీల స్థాయి, ఇతర వివరాల ఆధారంగా కొందరు పిల్లలు, ఎంపిక చేసిన కొందరు పెద్దలు నమూనా లేకుండానే నిర్ధారణ చేసే నిపుణుల విధానానికి అర్హులు కావచ్చు. అయితే ప్రతి అనుకూల రక్త పరీక్షతో నమూనా అవసరం లేదని అనుకోవద్దు. దీర్ఘకాల ఆహార నిర్ణయానికి ముందు నిర్ధారణ ఎలా చేశారో స్పష్టత తీసుకోండి.
కొన్ని సందిగ్ధ పరిస్థితుల్లో జన్యు పరీక్ష సహాయపడవచ్చు. సంబంధిత జన్యువులు ఉన్నాయంటే వ్యాధి తప్పనిసరిగా ఉందని కాదు. ఆ జన్యువులు ఉన్న చాలా మందికి వ్యాధి రాకపోవచ్చు. కాబట్టి జన్యు నివేదికను కూడా మొత్తం పరిస్థితితో కలిపి చూడాలి.
ఇప్పటికే గ్లూటెన్ మానేస్తే ఏం చేయాలి?
ఏ ఆహారం మానేశారు, ఎప్పటి నుంచి, ఎందుకు అనే విషయాలను రాసుకుని తీసుకెళ్లండి. ఆహారం మార్చే ముందు చేసిన పరీక్షలు ఉంటే చూపించండి. పాత ఆధారాలను నిపుణులు సమీక్షించవచ్చు లేదా పరీక్ష అర్థవంతంగా ఉండేందుకు పర్యవేక్షణలో చేయాల్సిన ఏర్పాట్లను వివరించవచ్చు. ఆహారం తిరిగి ప్రారంభించే పరిమాణం, వ్యవధి మీరే నిర్ణయించవద్దు.
బాగుందనిపించడం ముఖ్యం. అయినా ఆహారం మార్చినప్పుడు అనేక విషయాలు ఒకేసారి మారవచ్చు. అందుకే ఉపశమనాన్ని వ్యాధి నిర్ధారణగా ఉపయోగించలేం. అస్పష్టతను డాక్టర్తో చర్చించడం వల్ల పరీక్ష, ఆహార మార్పు మధ్య సరైన క్రమం ఏర్పడుతుంది.
నిర్ధారణ తర్వాత పర్యవేక్షణ ఎందుకు అవసరం?
సాధారణంగా అర్హత ఉన్న ఆహార నిపుణుల మార్గదర్శకంతో గ్లూటెన్ లేని ఆహారం, వైద్య పర్యవేక్షణ అవసరమవుతాయి. లక్షణాలు తగ్గడంతో పాటు సరిపడా పోషణ అందడం లక్ష్యం. పదార్థాల వివరాలు చదవడం, వేరే ఆహారం కలవకుండా జాగ్రత్తలు, రోజువారీ ఆహార ఎంపికలు నేర్చుకోవడం ప్రణాళికలో భాగం.
సమీక్షలో లక్షణాలు, బరువు లేదా పిల్లల ఎదుగుదల, అవసరమైన నివేదికలు చూస్తారు. బాగుంది కాబట్టి వ్యాధి పోయిందని అనుకోకూడదు. సమస్య కొనసాగితే ప్రతి సారి ఒకే పదార్థాన్ని తప్పుపట్టకుండా ఆహారం, నిర్ధారణ, ఇతర జీర్ణ సమస్యలను డాక్టర్ మళ్లీ పరిశీలిస్తారు.
డాక్టర్‌ను ఎప్పుడు కలవాలి?
పదేపదే కారణం తెలియని జీర్ణ సమస్య, అలసట లేదా సంబంధిత కుటుంబ చరిత్ర ఉంటే సాధారణ అపాయింట్‌మెంట్ తీసుకోండి. బరువు తగ్గుతూనే ఉంటే, పిల్లల ఎదుగుదల మందగిస్తే లేదా సమస్య పెరుగుతుంటే త్వరగా సమీక్ష చేయించండి. మలంలో రక్తం లేదా నల్లటి మలం కనిపిస్తే సీలియాక్ వ్యాధి కారణమేనని భావించి వదిలేయకుండా త్వరగా వైద్య పరీక్ష అవసరం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
విరేచనాలు లేకపోయినా ఈ వ్యాధి ఉండవచ్చా?
అవును. కొందరిలో మలబద్ధకం, రక్తహీనత, అలసట లేదా పిల్లల ఎదుగుదల సమస్య కనిపించవచ్చు. కొందరికి లక్షణాలు తక్కువగా ఉంటాయి. మొత్తం ఆరోగ్య వివరాలను బట్టి పరీక్ష నిర్ణయిస్తారు.
గోధుమ మానేశాక బాగుంటే వ్యాధి నిర్ధారణ అయినట్టేనా?
కాదు. అనేక కారణాలతో ఉపశమనం రావచ్చు. వ్యాధి పేరు నిర్ణయించడానికి, దీర్ఘకాల ఆహార నియమం పాటించడానికి ముందు తగిన పరీక్షలు, నిపుణుల నిర్ధారణ అవసరం.
సాధారణ కడుపు అల్ట్రాసౌండ్‌తో తెలుసుకోవచ్చా?
అల్ట్రాసౌండ్ సీలియాక్ యాంటీబాడీ పరీక్షలు, నిపుణుల నిర్ధారణ విధానానికి ప్రత్యామ్నాయం కాదు. సాధారణ స్కాన్ వచ్చినంత మాత్రాన వ్యాధి లేదని చెప్పలేం. మరో సమస్య కోసం స్కాన్ ఉపయోగపడవచ్చు.
కుటుంబంలో వ్యాధి ఉంటే లక్షణాలు లేకున్నా పరీక్ష అవసరమా?
దగ్గరి రక్త సంబంధీకులు పరీక్ష గురించి డాక్టర్తో మాట్లాడాలి. ఎప్పుడు పరీక్ష చేయాలి, తర్వాత మళ్లీ చేయాలా అనేది వయసు, పాత ఫలితాలు, కొత్త లక్షణాలపై ఆధారపడుతుంది.
కడుపు ఉబ్బరం ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ గ్లూటెన్ మానేయాలా?
కాదు. ఉబ్బరానికి ఎన్నో కారణాలు ఉంటాయి. అవసరం లేని ఆహార నియమాలతో పోషణ, వ్యాధి గుర్తింపు ప్రభావితం కావచ్చు. ముందు తగిన వైద్య సమీక్ష గురించి మాట్లాడండి.
తదుపరి చర్యకు సిద్ధమవ్వండి
లక్షణాల వ్యవధి, పాత నివేదికలు, కుటుంబ వివరాలు, మానేసిన ఆహారాల జాబితా తీసుకెళ్లండి. డాక్టర్ల వివరాలు చూడండి లేదా అపాయింట్‌మెంట్ కోరండి అనే మార్గాల్లో మీకు తగిన సమీక్ష కోసం సంప్రదించవచ్చు.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
