నిద్రలేచిన తర్వాత లేదా ఎక్కువసేపు కూర్చుని లేచాక మడమ కింద నొప్పి వస్తుందా? నొప్పి స్థానం, వచ్చే సమయం, వైద్య పరీక్షతో కారణం తెలుసుకోవచ్చు.
నిద్రలేచి మంచం దిగగానే మడమలో గుచ్చినట్లు ఉంటుంది. కొద్దిసేపు నడిచాక తగ్గినట్లు అనిపిస్తుంది. మళ్లీ ఎక్కువసేపు నిలబడిన తర్వాత నొప్పి వస్తుంది. ఎక్కడా దెబ్బ తగలకపోయినా ఇలా ఎందుకు జరుగుతోందని అనుమానం రావచ్చు. కొందరు ఎముక పెరిగిందని ముందే అనుకుంటారు.
ఇలాంటి నొప్పికి ప్లాంటార్ ఫాసిటిస్ ఒక కారణం కావచ్చు. పాదం అడుగున మడమ నుంచి ముందుభాగం వరకు ఉండే బలమైన కణజాలపు పట్టీ పాదపు వంపుకు మద్దతు ఇస్తుంది. దానిని ప్లాంటార్ ఫాసియా అంటారు. మడమ దగ్గర అది కలిసే చోట ఇబ్బంది కలిగితే నొప్పి రావచ్చు. అయితే ప్రతి మడమ నొప్పినీ ఇదే సమస్యగా చూడకూడదు.
సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే
నిద్ర లేదా ఎక్కువసేపు విశ్రాంతి తర్వాత తొలి అడుగుల్లో మడమ కింద నొప్పి రావడం ఈ సమస్యలో కనిపించే లక్షణం. లక్షణాల చరిత్ర, డాక్టర్ చేసే పరీక్షతో సాధారణంగా కారణాన్ని అంచనా వేస్తారు. అందరికీ వెంటనే స్కాన్ అవసరం లేదు. ఎక్స్‌రేలో మడమ ముల్లు కనిపించినంత మాత్రాన ఆపరేషన్ అవసరమని కాదు.
చాలామందికి ఆపరేషన్ లేకుండా చికిత్స ప్రణాళిక చేస్తారు. రోజువారీ ఒత్తిడి, చెప్పుల మద్దతు, నిపుణుల పర్యవేక్షణలో కదలికలు లేదా వ్యాయామాన్ని పరిశీలిస్తారు. కోలుకోవడానికి కొన్ని నెలలు పట్టవచ్చు. అందరికీ ఒకే వేగంతో తగ్గుతుందని చెప్పలేం; సమీక్షలో పురోగతి ముఖ్యం.
నొప్పి గురించి డాక్టర్‌కు ఎలా చెప్పాలి?
నొప్పి ఉన్న చోటును వేలితో చూపించండి. మడమ కింద ఉందా, వెనుక ఉందా, పాదపు వంపులోకి వ్యాపిస్తోందా అని వివరించండి. ఉదయం, కూర్చుని లేచినప్పుడు, ఎక్కువసేపు నిలబడినప్పుడు ఎలా మారుతుందో చెప్పండి. ఒక పాదంలో ఉందా, రెండింటిలో ఉందా అనేదీ ముఖ్యం. మంట లేదా చిమ్మటలు ఉంటే విడిగా తెలియజేయండి.
ఇటీవల నడక, పరుగు, పని వేళలు పెరిగాయా అని గుర్తు చేసుకోండి. ఎంత దూరం నడిస్తే నొప్పి వస్తోంది, పని తర్వాత పెరుగుతోందా అని రాసుకుంటే ఉపయోగం. కారణం తెలుసుకోకుండా వరుసగా రకరకాల చికిత్సలు ప్రయత్నించడంకంటే ఈ వివరాలు వైద్య పరీక్షకు ఎక్కువ సహాయపడతాయి. గతంలో వాడిన చికిత్స వివరాలు కూడా చెప్పండి.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్‌ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
దెబ్బ తగలకపోయినా ఎందుకు రావచ్చు?
పాదంపై పదేపదే పడే ఒత్తిడి కణజాలాన్ని ఇబ్బంది పెట్టవచ్చు. ఒక్కసారిగా పనులు లేదా వ్యాయామం పెరగడం, గట్టి నేలపై ఎక్కువసేపు నిలబడడం, పిక్క కండరాల బిగుతు, అధిక శరీర బరువు, పాదపు ఆకృతి ప్రభావం చూపవచ్చు. వీటిలో ఒకటి ఉన్నంత మాత్రాన అదే నొప్పికి కారణమని నిర్ధారించలేం.
చదునైన పాదాలు ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ సవరణ చికిత్స అవసరం ఉండదు. పాదం ఎలా కదులుతోంది, రోజూ ఏ పనులు చేస్తున్నారు అనే విషయాలతో కలిపి చూడాలి. పిల్లల్లో పాదపు వంపు తక్కువగా ఉంటే పిల్లల్లో చదునైన పాదాల సమాచారం చూడండి. పెద్దవారి మడమ నొప్పి చికిత్సను పిల్లలకు అలాగే వర్తింపజేయకండి.
మడమ నొప్పికి ఇంకా ఏ కారణాలు ఉండవచ్చు?
| నొప్పి కనిపించే తీరు | పరిశీలించాల్సిన అవకాశం | ఎందుకు వేరు? |
|---|---|---|
| విశ్రాంతి తర్వాత మడమ కింద | పాదపు పట్టీకి సంబంధించిన ఇబ్బంది | పరీక్ష తర్వాత కదలికలు, పునరుద్ధరణ ప్రణాళిక చేస్తారు |
| మడమ వెనుక | అకిలీస్ అనే కండరబంధం సమస్య | దానిపై పడే ఒత్తిడిని పరిశీలించాలి |
| మంట, చిమ్మటలు | నరానికి సంబంధించిన నొప్పి | స్పర్శ, నరాల పనితీరు చూడవచ్చు |
| పరుగు లేదా దూకడం పెరిగాక | ఎముకపై పదేపదే ఒత్తిడి వల్ల గాయం | వేరే పరీక్షలు, పనుల పరిమితి అవసరం కావచ్చు |
ఈ పట్టిక లక్షణాలను వివరించడానికే. దీని ఆధారంగా మీరే కారణాన్ని నిర్ధారించుకోవద్దు. మధుమేహం ఉన్నవారిలో పాదపు చర్మం, స్పర్శ తెలియడం, రక్తప్రసరణను కూడా చూడాలి. చిన్న గాయాన్ని కూడా విస్మరించకూడదు.
ఎక్స్‌రే, అల్ట్రాసౌండ్, స్కాన్ ఎప్పుడు అవసరం?
డాక్టర్ నొప్పి ఉన్న ప్రాంతం, చీలమండ కదలిక, పిక్క బిగుతు, నడకను చూస్తారు. వేరే ఎముక లేదా కీళ్ల సమస్య అనుమానం ఉంటే ఎక్స్‌రే ఉపయోగపడవచ్చు. లక్షణాలు సాధారణంగా లేకపోతే, కారణం స్పష్టంగా తెలియకపోతే లేదా తగిన చికిత్స తర్వాత కూడా ఇబ్బంది ఉంటే అల్ట్రాసౌండ్ లేదా MRI గురించి నిర్ణయించవచ్చు.
సాధారణ లక్షణాలు ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ పెద్ద స్కాన్ మొదటి పరీక్ష కాదు. నొప్పి లేనివారిలో కూడా మడమ ముల్లు కనిపించవచ్చు. అందువల్ల ముల్లును తొలగించడమే ప్రధాన చికిత్స అని అనుకోకండి. ప్రతిపాదించిన పరీక్ష ఏ సందేహాన్ని తీర్చుతుంది, ఫలితం ఆధారంగా చికిత్స ఎలా మారుతుందని అడగండి.
చికిత్స ప్రణాళిక ఎలా ఎంచుకుంటారు?
మొదట అవసరంలేని ఒత్తిడిని తగ్గిస్తూ సురక్షితమైన కదలికలను కొనసాగించే ప్రణాళిక చేయవచ్చు. డాక్టర్ లేదా ఫిజియోథెరపిస్ట్ పరీక్ష ఆధారంగా కండరాల సాగదీత, బలం పెంచే వ్యాయామాలను నిర్ణయిస్తారు. కొందరికి చెప్పుల ఆకృతి, కుషన్, పాద మద్దతు లేదా రాత్రి ధరించే సహాయక పరికరం గురించి చర్చిస్తారు.
అందరికీ ఒకే పరికరం లేదా వ్యాయామం అవసరం కాదు. నొప్పి పెంచే కదలికను బలవంతంగా చేయవద్దు. చిత్రాన్ని చూసి మీ సమస్య అదే అని పరికరాలు కొనకండి. ఇంజెక్షన్లు, ఇతర ప్రక్రియలకు ప్రయోజనాలతో పాటు పరిమితులు, హానులు ఉంటాయి. తగిన ఆపరేషన్ లేని చికిత్సను దీర్ఘకాలం చేసినా ముఖ్యమైన ఇబ్బంది కొనసాగితే, కారణాన్ని మళ్లీ పరిశీలించిన తర్వాతే సర్జరీ గురించి మాట్లాడతారు.
మెరుగుదలను ఎలా గమనించాలి?
ఉదయం తొలి అడుగులో నొప్పి, నడిచే దూరం, ఉద్యోగం లేదా ఆటల్లో పాల్గొనే సామర్థ్యాన్ని పోల్చండి. ప్రతి వారం ఒకేలా మెరుగుపడకపోవచ్చు. ప్రణాళికలో ఏ భాగం పాటించడం కష్టమైందో తదుపరి పరీక్షలో చెప్పండి. అప్పుడు పని పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మార్పులు చేయవచ్చు. తగ్గకపోతే కారణం సరైనదేనా అని కూడా చూడాలి.
కొద్దిదూరం నొప్పి లేకుండా నడిచినంత మాత్రాన రోజంతా నిలబడడానికి లేదా పరుగు మొదలుపెట్టడానికి సిద్ధమని కాదు. తిరిగి పనులు పెంచే సమయం గురించి అడగండి. రోజూ వేసుకునే చెప్పులు, పాత నివేదికలు తీసుకెళ్లండి. సరైన వైద్యుడిని ఎంచుకోవడానికి డాక్టర్ల సమాచారం లేదా ఆసుపత్రి బృందం సహాయం తీసుకోవచ్చు.
త్వరగా వైద్య పరీక్ష ఎప్పుడు చేయించాలి?
నొప్పి తగ్గకుండా ఉండటం, మళ్లీ రావడం, నడవడం కష్టమవడం, మొద్దుబారడం లేదా పాదపు ఆకృతి మారడం ఉంటే పరీక్ష చేయించండి. మధుమేహంలో కొత్త గాయం లేదా ఎర్రదనం ఉంటే త్వరగా డాక్టర్‌ను కలవండి. దెబ్బ తర్వాత బరువు మోపలేకపోవడం, జ్వరంతో వేడిగా వాచిన పాదం లేదా వేగంగా పెరిగే ఇబ్బందికి వెంటనే వైద్య పరీక్ష అవసరం.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఉదయం మడమ నొప్పి ఉంటే ప్లాంటార్ ఫాసిటిస్ అని ఖచ్చితమా?
కాదు. ఇది ముఖ్యమైన సూచన మాత్రమే. ఎముక, కండరబంధం, కీలు లేదా నరాల సమస్యల్లో కూడా దగ్గరగా అనిపించే లక్షణాలు ఉండవచ్చు. నొప్పి ఉన్న ప్రదేశం, డాక్టర్ పరీక్షతో కారణాన్ని తెలుసుకుంటారు. ఆ తర్వాతే తగిన ప్రణాళిక ఎంచుకుంటారు.
మడమ ముల్లును తొలగించాలా?
సాధారణంగా అదే మొదటి చికిత్స కాదు. నొప్పి లేనివారిలో కూడా ముల్లు ఉండవచ్చు. ప్లాంటార్ ఫాసిటిస్‌కు చాలాసార్లు దానిని తొలగించకుండానే చికిత్స చేస్తారు. నివేదికలో ఉన్న విషయం మీ నొప్పికి సంబంధించిందా అని డాక్టర్‌ను అడగండి.
మొదటే పెద్ద స్కాన్ చేయించాలా?
సాధారణ లక్షణాల్లో చాలాసార్లు అవసరం ఉండదు. కారణంపై సందేహం, ప్రత్యేక అనుమానం లేదా చికిత్స తర్వాత కూడా తగ్గని ఇబ్బందిలో MRI వంటి పరీక్షను ఎంచుకోవచ్చు. పరీక్ష ధర ఎక్కువగా ఉండటమే మొదటి ఎంపిక కావడానికి కారణం కాదు.
నొప్పి తగ్గేవరకు అన్ని పనులూ ఆపాలా?
అందరికీ పూర్తిగా కదలకుండా విశ్రాంతి అవసరం ఉండదు. కారణం, నొప్పి స్థాయి, ఎముక గాయం వంటి అనుమానాలను బట్టి సురక్షితమైన పనులు నిర్ణయిస్తారు. మీకు వర్తించే పరిమితులు స్పష్టంగా అడిగి తెలుసుకోండి. మరో వ్యక్తి ప్రణాళికను అనుసరించకండి.
కోలుకోవడానికి ఎంత సమయం పడుతుంది?
కొన్ని నెలలు పట్టవచ్చు; వ్యక్తిని బట్టి మారుతుంది. తదుపరి సమీక్ష నాటికి ఏ మెరుగుదల ఆశించవచ్చు, ఎప్పుడు మళ్లీ కారణాన్ని పరిశీలించాలి అని అడగండి. ఒకే చికిత్స అందరికీ ఒకే గడువులో పనిచేస్తుందని చెప్పలేం. పురోగతిని బట్టి ప్రణాళిక మారవచ్చు.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
మడమ నొప్పి కొనసాగితే ఆసుపత్రి సేవల ద్వారా ఎముకలు, కీళ్ల వైద్య సంప్రదింపు తీసుకోండి లేదా అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేయండి. ఉదయం నొప్పి, రోజువారీ పనుల వివరాలు తీసుకెళ్లడం ఉపయోగపడుతుంది.
