గట్టి మలం, వారానికి మూడు సార్లకంటే తక్కువ మలవిసర్జన లేదా పూర్తిగా కాలేదనే భావన మలబద్ధకం లక్షణాలు. సురక్షితమైన ఇంటి జాగ్రత్తలు తెలుసుకోండి.
రోజూ మలవిసర్జన జరగకపోతేనే మలబద్ధకం అని చాలామంది అనుకుంటారు. కానీ గట్టి మలం, బలంగా ఒత్తిడి పెట్టాల్సి రావడం, పూర్తిగా కాలేదనే భావన లేదా వారానికి మూడు సార్లకంటే తక్కువ విసర్జన కూడా మలబద్ధకం లక్షణాలు. కారణం తెలియకుండా ప్రతిరోజూ విరేచన మందులు తీసుకోవడం సరైన పరిష్కారం కాదు.
సింపుల్గా చెప్పాలంటే: తక్కువ పీచు, ద్రవాలు తక్కువగా తీసుకోవడం, కదలిక లేకపోవడం మరియు విసర్జన అవసరాన్ని వాయిదా వేయడం సాధారణ కారణాలు. ఐరన్, కొన్ని acidity treatments, నొప్పి మందులు మరియు ఇతర ఔషధాలు కూడా ప్రభావితం చేయవచ్చు. పీచును క్రమంగా పెంచడం, సరిపడా ద్రవాలు మరియు క్రమమైన మరుగుదొడ్డి అలవాటు చాలామందికి సహాయపడతాయి.
మలబద్ధకం లక్షణాలు
- వారానికి మూడు సార్లకంటే తక్కువ మలవిసర్జన
- గట్టి, పొడి లేదా ముద్దలుగా ఉండే మలం
- బలంగా ఒత్తిడి పెట్టాల్సి రావడం
- విసర్జన బాధాకరంగా ఉండటం
- పూర్తిగా కాలేదనే భావన
- కడుపు ఉబ్బరం లేదా అసౌకర్యం
రోజూ మలవిసర్జన జరగడం మాత్రమే ఆరోగ్య ప్రమాణం కాదు. మీ సాధారణ పద్ధతిలో మార్పు మరియు ఇబ్బంది ముఖ్యం.
మలబద్ధకం ఎందుకు వస్తుంది?
పీచు–ద్రవాలు తక్కువగా ఉండటం, ప్రయాణం, గర్భధారణ, వయస్సు, కదలిక తగ్గడం మరియు విసర్జన అవసరాన్ని వాయిదా వేయడం సాధారణ కారణాలు. ఐరన్, కాల్షియం కలిగిన కొన్ని acidity treatments, మత్తు నొప్పి మందులు, కొన్ని అలెర్జీ లేదా మానసిక ఆరోగ్య మందులు ప్రభావితం చేయవచ్చు. థైరాయిడ్ తగ్గడం, మధుమేహం, పెల్విక్ ఫ్లోర్ సమస్య లేదా పేగు అడ్డంకి వంటి వైద్య కారణాలు కూడా ఉండవచ్చు.
పీచు ఆహారం ఎలా పెంచాలి?
కూరగాయలు, పండ్లు, పప్పులు, శనగలు, ఓట్స్ మరియు పొట్టు తీయని ధాన్యాలు మంచి వనరులు. పెద్దవారికి వయస్సు–లింగాన్ని బట్టి రోజుకు సుమారు 22–34 గ్రాముల పీచు అవసరం కావచ్చు. ఒక్కసారిగా ఎక్కువ చేస్తే గ్యాస్, ఉబ్బరం పెరగవచ్చు; ప్రతి కొన్ని రోజులకు కొద్దిగా పెంచండి. మా పీచు ఆహార మార్గదర్శినిలో నమూనా భోజన ప్రణాళిక చూడండి.
ఎంత నీరు తాగాలి?
అందరికీ ఒకే సంఖ్య సరిపోదు. వాతావరణం, శారీరక కదలిక, గర్భధారణ, గుండె లేదా మూత్రపిండ వ్యాధిని బట్టి అవసరం మారుతుంది. పీచు పెంచుతున్నప్పుడు సరిపడా ద్రవాలు తీసుకోవాలి. గుండె లేదా మూత్రపిండ సమస్య వల్ల ద్రవ పరిమితి ఉంటే వైద్యుడి సూచన లేకుండా నీరు పెంచవద్దు.
సరైన మరుగుదొడ్డి అలవాట్లు
- విసర్జన అవసరం వచ్చినప్పుడు వాయిదా వేయకండి.
- ఉదయం భోజనం తర్వాత 15–45 నిమిషాల్లో ప్రశాంతంగా ప్రయత్నించవచ్చు.
- మరుగుదొడ్డిపై ఫోన్తో ఎక్కువసేపు కూర్చోవద్దు.
- పాదాల కింద చిన్న స్టూల్ పెట్టడం కొందరికి సౌకర్యంగా ఉంటుంది.
- బలంగా ఒత్తిడి పెట్టకుండా శ్వాసను సాధారణంగా ఉంచండి.
విరేచన మందులు సురక్షితమేనా?
పీచు సప్లిమెంట్లు, మలంలో నీరు పెంచే మందులు, మలాన్ని మృదువుగా చేసే మందులు మరియు పేగు కదలికను ప్రేరేపించే మందులు వేర్వేరు. వయస్సు, గర్భధారణ, ఇతర మందులు మరియు కారణాన్ని బట్టి ఎంపిక మారుతుంది. ప్రేరేపించే విరేచన మందులను రోజూ సొంతంగా వాడకుండా వైద్య సలహా తీసుకోండి.
మలబద్ధకం వల్ల పైల్స్ లేదా ఫిషర్ వస్తాయా?
గట్టి మలం మరియు బలంగా ఒత్తిడి పెట్టడం పైల్స్ లక్షణాలను పెంచి ఫిషర్ ఏర్పడటానికి దోహదం చేయవచ్చు. రక్తస్రావాన్ని మలబద్ధకం వల్లే అని భావించకండి. పైల్స్ లక్షణాలు మరియు ఫిషర్ లక్షణాలు గురించి తెలుసుకోండి.
ఎప్పుడు వైద్యుడిని కలవాలి?
మలంలో రక్తం, నల్లటి మలం, నిరంతర పొత్తికడుపు నొప్పి, వాంతులు, జ్వరం, గాలి కూడా రాకపోవడం, కారణం తెలియని బరువు తగ్గడం లేదా కొత్తగా మొదలైన తీవ్రమైన మలబద్ధకం ఉంటే త్వరగా పరీక్ష చేయించాలి. ఇంటి జాగ్రత్తలతో తగ్గకపోయినా, కుటుంబంలో పెద్దపేగు క్యాన్సర్ చరిత్ర ఉన్నా సంప్రదించాలి.
మలబద్ధకం అంటే రోజూ మలం రాకపోవడమేనా?
వారానికి మూడు సార్ల కంటే తక్కువ మలవిసర్జన ఒక సూచిక మాత్రమే. గట్టి లేదా ముద్దల మలం, బలంగా ఒత్తిడి పెట్టడం, పూర్తిగా ఖాళీ కాలేదనే భావన, మలాన్ని బయటకు తీయడానికి చేతి సహాయం అవసరం లేదా మరుగుదొడ్డిలో ఎక్కువ సమయం పట్టడం కూడా మలబద్ధకంలో భాగం. కొందరికి రోజూ మలం వచ్చినా ఇవి ఉండవచ్చు. మీ సాధారణ అలవాటులో కొత్త మార్పు కూడా ముఖ్యమైనది.
కారణాలను విభజించి చూడాలి
పీచు, నీరు లేదా శారీరక చలనం తక్కువగా ఉండటం సాధారణ కారణాలు. ఇనుము–కాల్షియం మాత్రలు, కొన్ని acidity treatments మరియు బలమైన pain treatments, అలెర్జీ లేదా మానసిక ఆరోగ్య మందులు సమస్యను పెంచవచ్చు. థైరాయిడ్ తక్కువ పని, మధుమేహం, పార్కిన్సన్ వ్యాధి, పేగు కదలిక నెమ్మదించడం లేదా మలాన్ని బయటకు పంపే పెల్విక్ ఫ్లోర్ కండరాలు సమన్వయంగా పనిచేయకపోవడం కూడా కారణం కావచ్చు. అవసరమైన మందును స్వయంగా ఆపకండి.
సరైన మరుగుదొడ్డి అలవాటు
ఉదయం అల్పాహారం తర్వాత 15–45 నిమిషాల్లో పేగు సహజంగా కదిలే అవకాశం ఉంటుంది. కోరిక వచ్చినప్పుడు వాయిదా వేయకుండా, ప్రశాంతంగా సమయం కేటాయించండి. పాదాల కింద చిన్న స్టూల్ ఉంచి మోకాళ్లు నడుము కంటే కొద్దిగా పైకి రావడం కొందరికి సహాయపడుతుంది. ఐదు నుంచి పది నిమిషాల్లో రాకపోతే బలంగా ఒత్తిడి పెట్టకుండా తర్వాత ప్రయత్నించండి; ఫోన్తో ఎక్కువసేపు కూర్చోవడం పైల్స్ను పెంచవచ్చు.
విరేచన మందుల రకాలు ఎందుకు వేరు?
పీచు సప్లిమెంట్లు మల పరిమాణం, నీటిని పెంచుతాయి; వాటితో తగిన ద్రవాలు అవసరం. ఆస్మోటిక్ మందులు పేగులో నీటిని నిలుపుతాయి. స్టిమ్యులెంట్ మందులు పేగు కదలికను ప్రేరేపిస్తాయి. మలం మెత్తబరిచే మందులు కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో ఉపయోగపడవచ్చు. ఏది సరిపోతుందో కారణం, వయస్సు, గర్భధారణ, మూత్రపిండ–గుండె ఆరోగ్యం మరియు ఇతర మందులపై ఆధారపడుతుంది. రోజూ ఎనిమా లేదా తెలియని “క్లీన్సింగ్” పొడులు వాడకండి.
పరీక్షలు ఎప్పుడు అవసరం?
చరిత్ర, పొత్తికడుపు మరియు మలద్వార పరీక్ష చాలామందికి మొదటి దశ. రక్తహీనత, థైరాయిడ్ లేదా ఇతర కారణాలకు రక్త పరీక్షలు చేయవచ్చు. వయస్సుకు తగిన పెద్దపేగు స్క్రీనింగ్ చేయించుకోకపోవడం, రక్తస్రావం, బరువు తగ్గడం లేదా కుటుంబ చరిత్ర ఉంటే కోలోనోస్కోపీ అవసరమవచ్చు. సాధారణ చికిత్సతో తగ్గని దీర్ఘకాల సమస్యలో పేగు ప్రయాణ సమయం లేదా పెల్విక్ ఫ్లోర్ పరీక్షలు ఉపయోగపడవచ్చు.
వెంటనే వైద్య సహాయం అవసరమైన లక్షణాలు
మలబద్ధకంతో పాటు నిరంతర తీవ్రమైన పొత్తికడుపు నొప్పి, వాంతులు, పొత్తికడుపు అధికంగా ఉబ్బడం, గాలి కూడా పోకపోవడం, జ్వరం, మలంలో రక్తం, నల్ల మలం లేదా కారణం తెలియని బరువు తగ్గడం ఉంటే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. కొత్తగా సన్నని మలం రావడం ఒక్కటే క్యాన్సర్ నిర్ధారణ కాదు; కానీ ఇతర హెచ్చరిక లక్షణాలతో ఉంటే పరీక్ష అవసరం.
మల ఆకారాన్ని గమనించడం
చిన్న గట్టి ముద్దలు లేదా చిట్లిన గట్టి మలం నీరు–పీచు తక్కువగా లేదా పేగు ప్రయాణం నెమ్మదిగా ఉందని సూచించవచ్చు. పలుచని మలం ఒక్కసారి రావడం సాధారణం కావచ్చు; నిరంతర మార్పు, రక్తం లేదా బరువు తగ్గడం ఉంటే పరీక్ష అవసరం. మల తేదీ, ఆకారం, ఒత్తిడి మరియు మందులను నమోదు చేయడం కారణాన్ని గుర్తించడంలో సహాయపడుతుంది.
వృద్ధులు మరియు గర్భిణుల్లో జాగ్రత్త
వృద్ధుల్లో తక్కువ కదలిక, మందులు, నీరు తక్కువగా తీసుకోవడం మరియు నాడీ వ్యాధులు కలిసి పనిచేయవచ్చు. గర్భధారణలో హార్మోన్లు, ఇనుము మాత్రలు మరియు గర్భాశయ ఒత్తిడి కారణాలు. ఈ వర్గాలు తెలియని మూలికా విరేచన మందులు లేదా ఎనిమాలు స్వయంగా వాడకూడదు.
పెల్విక్ ఫ్లోర్ సమస్య
మలం మృదువుగా ఉన్నా బయటకు రాకపోవడం, పూర్తిగా ఖాళీ కాలేదని అనిపించడం లేదా చేతి సహాయం అవసరమైతే బయటకు పంపే కండరాలు సమన్వయంగా పనిచేయకపోవచ్చు. అలాంటి సందర్భంలో మందులు పెంచడం మాత్రమే కాకుండా ప్రత్యేక పరీక్షలు మరియు బయోఫీడ్బ్యాక్ ఆధారిత ఫిజియోథెరపీ ఉపయోగపడవచ్చు.
ఏడు రోజుల ప్రారంభ ప్రణాళిక
మొదటి రెండు రోజులు నీరు మరియు మల దినచర్యను నమోదు చేయండి. తర్వాత ప్రతి మూడు రోజులకు ఒక పీచు ఆహార భాగాన్ని పెంచండి. అల్పాహారం తర్వాత మరుగుదొడ్డికి సమయం కేటాయించి రోజూ కనీసం ఇరవై–ముప్పై నిమిషాలు నడవండి. వారం చివర మల ఆకారం, ఒత్తిడి మరియు నొప్పి మారిందా చూడండి. తీవ్రమైన లక్షణాలు లేకపోయినా రెండు–మూడు వారాల్లో మెరుగుదల లేకపోతే వైద్యుడిని సంప్రదించండి.
ఎనిమా ఎప్పుడు ప్రమాదకరం?
పేగు అడ్డంకి అనుమానం, తీవ్రమైన నొప్పి, వాంతులు లేదా రక్తస్రావంలో ఇంట్లో ఎనిమా వాడకండి. వృద్ధులు, మూత్రపిండ లేదా గుండె వ్యాధి ఉన్నవారికి కొన్ని ఫాస్ఫేట్ ఎనిమాలు లవణ సమతుల్యతను ప్రమాదకరంగా మార్చవచ్చు. వైద్య సూచన లేకుండా క్రమం తప్పకుండా వాడటం మూల కారణాన్ని దాచవచ్చు.
వైద్యుడితో పంచుకోవాల్సిన వివరాలు
ఒక వారపు మల దినచర్య, మల ఆకారం, ఒత్తిడి, రక్తస్రావం, ఆహారం, నీరు మరియు వాడే మందుల జాబితా తీసుకెళ్లండి. సమస్య ఎప్పుడు మొదలైంది, ప్రయాణం లేదా మందు మార్పుతో సంబంధం ఉందా, కుటుంబంలో పెద్దపేగు క్యాన్సర్ చరిత్ర ఉందా చెప్పండి. చికిత్స లక్ష్యం, విరేచన మందు రకం–కాలం, పరీక్ష అవసరం మరియు ఎప్పుడు తిరిగి సమీక్షించాలో స్పష్టంగా తెలుసుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
అరటిపండు మలబద్ధకం పెంచుతుందా?
పండు పక్వత, పరిమాణం మరియు వ్యక్తిగత స్పందనపై ఆధారపడుతుంది. మొత్తం పీచు–ద్రవాల పద్ధతిని చూడాలి.
రోజూ మలవిసర్జన తప్పనిసరా?
కాదు. ఆరోగ్యకరమైన పద్ధతి వ్యక్తివ్యక్తికి మారుతుంది. గట్టి మలం, నొప్పి లేదా పూర్తిగా కాలేదనే భావన ముఖ్యమైనవి.
వేడి నీరు తాగితే వెంటనే తగ్గుతుందా?
కొందరికి ఉదయం ద్రవం పేగు కదలికను ప్రేరేపించవచ్చు; కానీ ఇది ప్రతి కారణానికి చికిత్స కాదు.
ఎన్ని రోజులు ఉంటే క్రానిక్ మలబద్ధకం?
కాలవ్యవధితో పాటు లక్షణాల తరచుదనం, తీవ్రతను వైద్య ప్రమాణాలతో అంచనా వేస్తారు. చాలావారాలు కొనసాగితే పరీక్ష తీసుకోండి.
Hegde Hospitalలో వైద్య సంప్రదింపు
లక్షణాలకు కారణం ఏమిటి, ఏ పరీక్షలు అవసరం మరియు మీకు సరైన చికిత్స ఏమిటో వ్యక్తిగత వైద్య పరిశీలన తర్వాత నిర్ణయించవచ్చు. Hegde Hospitalలో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి.
ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వ్యక్తిగత రోగనిర్ధారణ లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. అత్యవసర లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే సమీప అత్యవసర విభాగాన్ని సంప్రదించండి.
