మలవిసర్జన సమయంలో కోసినట్లుగా నొప్పి, తర్వాత మంట మరియు టిష్యూ పేపర్పై తాజా రక్తం అనల్ ఫిషర్ లక్షణాలు కావచ్చు. కారణాలు మరియు చికిత్సను తెలుసుకోండి.
మలవిసర్జన సమయంలో కోసినట్లుగా తీవ్రమైన నొప్పి, తర్వాత గంటలపాటు మంట మరియు కొద్దిగా తాజా రక్తం కనిపిస్తే చాలామంది దాన్ని పైల్స్ అనుకుంటారు. కానీ ఇవి అనల్ ఫిషర్—మలద్వార లోపలి పలుచని పొరలో చిన్న చీలిక—లక్షణాలు కావచ్చు. సరైన దశలో మలాన్ని మృదువుగా ఉంచడం మరియు వైద్య చికిత్సతో చాలామందికి ఉపశమనం లభిస్తుంది.
సింపుల్గా చెప్పాలంటే: గట్టి మలం లేదా తరచూ విరేచనాల వల్ల మలద్వార పొరలో చీలిక ఏర్పడవచ్చు. నొప్పి వల్ల కండరం బిగుసుకుని రక్తప్రసరణ తగ్గుతుంది; దాంతో గాయం మానడం ఆలస్యమవుతుంది. ప్రారంభ ఫిషర్కు ఆహారం, ద్రవాలు, సిట్జ్ బాత్ మరియు వైద్యుడు సూచించిన మందులు సహాయపడతాయి. దీర్ఘకాలంగా మానని ఫిషర్కు ప్రత్యేక ప్రక్రియ లేదా శస్త్రచికిత్స అవసరం కావచ్చు.
ఫిషర్ లక్షణాలు ఎలా ఉంటాయి?
- మలవిసర్జన సమయంలో పదునైన లేదా కోసినట్లుగా నొప్పి
- విసర్జన తర్వాత కొంతసేపు నుంచి గంటలపాటు మంట
- టిష్యూ పేపర్పై లేదా మలం పైభాగంలో కొద్దిగా ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు రక్తం
- మలద్వారం వద్ద చిన్న చీలిక లేదా చర్మపు ముడత
- నొప్పి భయంతో మలవిసర్జనను వాయిదా వేయడం
ఫిషర్ ఎందుకు వస్తుంది?
గట్టి, పెద్ద మలం అత్యంత సాధారణ కారణం. ప్రసవం, తరచూ విరేచనాలు, మలవిసర్జనలో ఎక్కువ ఒత్తిడి మరియు మలద్వార ప్రాంతానికి గాయం కూడా కారణాలు కావచ్చు. పక్క వైపున లేదా అనేక చీలికలు, మళ్లీ మళ్లీ వచ్చే గాయం ఉంటే క్రోన్స్ వ్యాధి లేదా ఇతర అరుదైన కారణాలను వైద్యుడు పరిశీలించవచ్చు.
ఫిషర్, పైల్స్, ఫిస్టులా మధ్య తేడా
| సమస్య | ప్రధాన లక్షణం |
|---|---|
| ఫిషర్ | మలవిసర్జనలో కోసినట్లుగా నొప్పి, చిన్న చీలిక |
| పైల్స్ | రక్తస్రావం, దురద లేదా బయటకు వచ్చే గడ్డ; నొప్పి ప్రతిసారి ఉండదు |
| ఫిస్టులా | మలద్వారం పక్క రంధ్రం నుంచి మళ్లీ మళ్లీ చీము |
లక్షణాలు కలిసివచ్చే అవకాశం ఉంది. పరీక్ష లేకుండా క్రీమ్లు మార్చుకుంటూ ఉండకండి. పైల్స్ మార్గదర్శిని మరియు ఫిస్టులా మార్గదర్శిని కూడా చూడండి.
అక్యూట్ మరియు క్రానిక్ ఫిషర్
కొత్తగా వచ్చిన చీలికను అక్యూట్ ఫిషర్ అంటారు. ఎక్కువకాలం మానకుండా అంచులు గట్టిపడటం, చర్మపు ట్యాగ్ లేదా లోపల చిన్న మాంసపు పెరుగుదల కనిపిస్తే క్రానిక్ ఫిషర్గా పరిగణించవచ్చు. కాలవ్యవధి మాత్రమే కాదు, వైద్య పరీక్షలో కనిపించే లక్షణాలు కూడా నిర్ణయానికి ముఖ్యం.
ఇంటి వద్ద తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
- పీచు ఆహారాన్ని క్రమంగా పెంచండి.
- మీ ఆరోగ్యానికి అనుమతించినంత ద్రవాలు తీసుకోండి.
- గోరువెచ్చని నీటిలో 10–15 నిమిషాలు కూర్చునే సిట్జ్ బాత్ నొప్పి తగ్గించవచ్చు.
- మలవిసర్జన అవసరాన్ని వాయిదా వేయకండి; బలంగా ఒత్తిడి పెట్టకండి.
- సువాసన సబ్బులు లేదా గట్టిగా రుద్దడం నివారించండి.
Doctor treatment ఎలా సహాయపడుతుంది?
మలం సులభంగా వెళ్లేలా చేయడం, నొప్పిని తగ్గించడం మరియు మలద్వార కండర బిగుతును సడలించడం చికిత్స ప్రధాన లక్ష్యాలు. మీ లక్షణాలు, ఫిషర్ ఎంతకాలంగా ఉంది మరియు ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను చూసి doctor సరైన treatment plan సూచిస్తారు. ఇతరులకు ఇచ్చిన క్రీమ్లు లేదా pharmacyలో దొరికే ఉత్పత్తులను సొంతంగా వాడకండి.
Advanced treatment లేదా surgery ఎప్పుడు అవసరం?
ఆహారం, bowel habits మరియు doctor సూచించిన treatment plan పాటించినా దీర్ఘకాల ఫిషర్ మానకపోతే ప్రత్యేక procedure లేదా surgeryని పరిశీలించవచ్చు. ఏ పద్ధతి సరిపోతుందో ఫిషర్ స్థితి, మల నియంత్రణ కండరాల బలం, ప్రసవ చరిత్ర మరియు గత శస్త్రచికిత్సలను బట్టి నిర్ణయిస్తారు. ప్రయోజనాలు, సాధ్యమైన ప్రమాదాలు మరియు recovery గురించి surgeonతో స్పష్టంగా చర్చించాలి.
ఎప్పుడు వెంటనే వైద్యుడిని కలవాలి?
ఎక్కువ రక్తస్రావం, నల్లటి మలం, జ్వరం, చీము, పెరుగుతున్న వాపు, తల తిరగడం, కారణం తెలియని బరువు తగ్గడం లేదా చికిత్స చేసినా నొప్పి తగ్గకపోవడం ఉంటే త్వరగా వైద్య పరీక్ష అవసరం. పురీషనాళ రక్తస్రావాన్ని ఫిషర్ అని సొంతంగా నిర్ణయించవద్దు.
తీవ్ర ఫిషర్, దీర్ఘకాల ఫిషర్ మధ్య తేడా
కొత్తగా ఏర్పడిన చిన్న చీలికను acute fissure అంటారు; మలం మెత్తగా ఉండేలా చూసుకోవడం మరియు సరైన medical careతో చాలా కేసులు మానవచ్చు. అనేక వారాలుగా కొనసాగి అంచులు గట్టిపడటం, బయట చిన్న skin tag కనిపించడం లేదా గాయం లోతుగా మారడం chronic fissureను సూచించవచ్చు. దీర్ఘకాలంలో నొప్పి, కండర బిగుతు మరియు రక్తప్రసరణ తగ్గడం ఒక cycleలా కొనసాగుతుంది. అందువల్ల కేవలం తాత్కాలిక pain reliefపై ఆధారపడకుండా doctor evaluation తీసుకోవాలి.
ఫిషర్ ఎందుకు వస్తుంది?
గట్టి, పెద్ద మలం సాధారణ కారణం. వరుస విరేచనాలు, ప్రసవం, మలద్వారానికి గాయం కూడా కారణమవచ్చు. పక్క భాగంలో అనేక చీలికలు, మానని గాయం, చీము, జ్వరం, దీర్ఘకాల విరేచనాలు లేదా బరువు తగ్గడం ఉంటే క్రోన్స్ వ్యాధి, ఇన్ఫెక్షన్ లేదా అరుదైన ఇతర కారణాలను పరిశీలించాలి. ప్రతి చీలికను సాధారణ మలబద్ధకం వల్లే అని భావించకూడదు.
నొప్పి ఎందుకు గంటల పాటు ఉంటుంది?
మలం వెళ్లేటప్పుడు చీలిక మళ్లీ తెరుచుకోవడమే కాకుండా లోపలి స్ఫింక్టర్ కండరం బిగుసుకుంటుంది. దాంతో మలవిసర్జన పూర్తైన తర్వాత కూడా మండటం లేదా కోసినట్లుగా నొప్పి కొనసాగవచ్చు. నొప్పి భయంతో మలం ఆపితే అది మరింత గట్టిపడి సమస్యను పెంచుతుంది. క్రమమైన మల అలవాటు మరియు మలం మెత్తగా ఉంచడం చికిత్సలో కేంద్ర భాగం.
ఇంట్లో పాటించాల్సిన జాగ్రత్తలు (Home Care Tips)
- పీచు ఉన్న ఆహారాన్ని ఒక్కసారిగా కాకుండా క్రమంగా పెంచండి.
- మీ ఆరోగ్య పరిస్థితికి అనుగుణంగా తగినంత నీరు మరియు ఇతర fluids తీసుకోండి.
- మలవిసర్జన కోరిక వచ్చినప్పుడు వాయిదా వేయకుండా, బలంగా ఒత్తిడి పెట్టకుండా ఉండండి.
- గోరువెచ్చని నీటిలో 10–15 నిమిషాలు కూర్చోవడం వల్ల నొప్పి మరియు muscle tightness తగ్గవచ్చు.
- మలద్వార ప్రాంతాన్ని గట్టిగా రుద్దకుండా, మృదువుగా శుభ్రం చేసి పొడిగా ఉంచండి.
- Doctor సూచించిన treatment plan మాత్రమే పాటించండి; సొంతంగా క్రీమ్లు లేదా ఇతర products ఉపయోగించకండి.
వైద్య చికిత్స ఎప్పుడు అవసరం?
Home care పాటించినా నొప్పి, రక్తస్రావం లేదా గాయం తగ్గకపోతే doctor evaluation అవసరం. మొదట ఫిషర్ కొత్తదా లేదా chronic stageలో ఉందా, మలబద్ధకం కొనసాగుతోందా మరియు ఇతర కారణాలు ఉన్నాయా పరిశీలిస్తారు. అవసరాన్ని బట్టి non-surgical treatment, ప్రత్యేక procedure లేదా surgeryని సూచించవచ్చు. మల నియంత్రణపై గత సమస్యలు, ప్రసవ గాయాలు మరియు వయస్సు ఆధారంగా ప్రత్యామ్నాయ పద్ధతులను వైద్యుడు నిర్ణయిస్తారు. ప్రతి treatment optionలో ప్రయోజనాలు, సాధ్యమైన ప్రమాదాలు మరియు recovery గురించి surgeonతో చర్చించాలి.
ఎప్పుడు పరీక్షను ఆలస్యం చేయకూడదు?
ఎక్కువ రక్తస్రావం, నల్ల మలం, జ్వరం, చీము, కొత్త గడ్డ, బరువు తగ్గడం, రక్తహీనత లేదా వయస్సుకు అనుగుణమైన పెద్దపేగు పరీక్ష చేయించుకోకపోవడం వంటి సందర్భాల్లో వైద్యుని సంప్రదించాలి. ఫిషర్ మరియు పైల్స్ ఒకేసారి ఉండవచ్చు; నొప్పి ఎక్కువగా ఉందని పైల్స్ అని లేదా రక్తం ఉందని ఫిషర్ అని స్వయంగా నిర్ణయించడం తప్పు.
ఫిషర్లో ఆహార ప్రణాళిక
రోజులో కూరగాయలు, పప్పులు, పూర్తి పండ్లు మరియు సంపూర్ణ ధాన్యాలను విభజించి తీసుకోండి. పీచును క్రమంగా పెంచాలి; ఒక్కసారిగా అధికంగా తీసుకుంటే ఉబ్బరం వల్ల పాటించడం కష్టమవుతుంది. మలం లక్ష్యం నీళ్ల విరేచనం కాదు—మెత్తగా, ఒత్తిడి లేకుండా వెళ్లే ఆకారం. ద్రవ పరిమితి ఉన్నవారు వైద్య సలహా తీసుకోవాలి.
ప్రసవం తర్వాత ఫిషర్
గర్భధారణ, ప్రసవం తర్వాత మలబద్ధకం, నీరు తక్కువగా తీసుకోవడం, ఇనుము మాత్రలు మరియు పెల్విక్ కండరాల మార్పులతో ఫిషర్ రావచ్చు. తల్లిపాలు ఇస్తున్నప్పుడు మందుల భద్రత కోసం వైద్యుని సంప్రదించాలి. ప్రసవ గాయం లేదా మల నియంత్రణ సమస్య ఉంటే శస్త్రచికిత్స ఎంపికలో తప్పక చెప్పాలి.
మానిందని ఎలా తెలుసుకోవాలి?
మలవిసర్జన నొప్పి, తర్వాత మండే సమయం మరియు రక్తస్రావం క్రమంగా తగ్గాలి. లక్షణాలు తగ్గినా మలం గట్టిపడకుండా అలవాట్లు కొనసాగించాలి. ఆరు నుంచి ఎనిమిది వారాలు సరైన చికిత్సతోనూ సమస్య కొనసాగితే లేదా మళ్లీ మళ్లీ వస్తే కొలొరెక్టల్ శస్త్రవైద్యుని అంచనా ఉపయోగపడుతుంది.
ఫిషర్ చికిత్సలో సాధారణ తప్పులు
నొప్పి తగ్గగానే మలం మెత్తగా ఉంచే చర్యలను ఆపడం వల్ల చీలిక మళ్లీ తెరుచుకోవచ్చు. పేర్లు తెలియని కలిపిన క్రీమ్లను ఎక్కువకాలం వాడితే చర్మం పలుచబడటం లేదా ఇన్ఫెక్షన్ దాచిపోవచ్చు. రక్తస్రావం ఉన్న ప్రతి సారి పైల్స్ మందు వాడటం కూడా సరైంది కాదు. సరైన స్థలంలో, సూచించిన మోతాదులో మందు పెట్టడం మరియు పూర్తి కాలం పాటించడం ముఖ్యం.
పిల్లల్లో ఫిషర్
గట్టి మలం తర్వాత పిల్లలు నొప్పితో మలాన్ని ఆపుకోవడం మొదలుపెడతారు; దాంతో మలం ఇంకా గట్టిపడి భయం–నొప్పి చక్రం ఏర్పడుతుంది. బలవంతంగా మరుగుదొడ్డిలో కూర్చోబెట్టకుండా పిల్లల వైద్యునితో పీచు, ద్రవాలు మరియు వయస్సుకు సరిపోయే మలం మెత్తబరిచే ప్రణాళిక తీసుకోవాలి. జ్వరం, పొత్తికడుపు ఉబ్బరం లేదా ఎదుగుదల సమస్య ఉంటే ప్రత్యేక పరీక్ష అవసరం.
వైద్యుడిని అడగాల్సినవి
చీలిక కొత్తదా లేదా దీర్ఘకాలమా, అసాధారణ స్థానంలో ఉందా, మలబద్ధకానికి కారణమైన మందులు ఉన్నాయా అడగండి. స్థానిక మందు ఎక్కడ, ఎంత, ఎన్ని రోజులు వాడాలి మరియు తలనొప్పి వంటి దుష్ప్రభావం వస్తే ఏం చేయాలి తెలుసుకోండి. శస్త్రచికిత్స సూచిస్తే మల నియంత్రణపై మీ ప్రసవ చరిత్ర లేదా గత గాయాల ప్రభావం, ప్రత్యామ్నాయాలు మరియు మళ్లీ వచ్చే అవకాశాన్ని చర్చించాలి.
ఫిషర్ మళ్లీ రాకుండా ఏం చేయాలి?
నొప్పి తగ్గిపోయిన తర్వాత కూడా పీచు ఎక్కువగా ఉన్న ఆహారం తినడం, సరిపడా నీరు తాగడం, మలవిసర్జనను ఆపుకోకుండా ఉండడం, రోజూ కొంత నడవడం కొనసాగించండి. ప్రయాణం లేదా ఆరోగ్యం బాగోలేని సమయంలో మలం గట్టిపడితే doctor సలహా తీసుకోండి. మళ్లీ రక్తం కనిపించినా, కోసినట్టుగా నొప్పి వచ్చినా పాత treatmentను మీరే తిరిగి మొదలుపెట్టకుండా doctorను సంప్రదించండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ఫిషర్ పూర్తిగా తగ్గుతుందా?
చాలా కొత్త ఫిషర్లు మలాన్ని మృదువుగా ఉంచడం మరియు సరైన చికిత్సతో మానుతాయి. క్రానిక్ ఫిషర్కు అదనపు చికిత్స అవసరం కావచ్చు.
కారం వల్ల ఫిషర్ వస్తుందా?
కారం నేరుగా చీలికను సృష్టించదు; కొందరిలో మంట లేదా విరేచనాలను పెంచి లక్షణాలను తీవ్రం చేయవచ్చు.
ఫిషర్కు లేజర్ తప్పనిసరా?
కాదు. మొదటి చికిత్స సాధారణంగా శస్త్రచికిత్స కాదు. ఏ ప్రక్రియ సరిపోతుందో పరీక్ష తర్వాత నిర్ణయిస్తారు.
ఫిషర్ క్యాన్సర్గా మారుతుందా?
ఫిషర్ క్యాన్సర్ కాదు. కానీ మానని గాయం లేదా అసాధారణ లక్షణాలకు ఇతర కారణాలు లేవని నిర్ధారించాలి.
Hegde Hospitalలో వైద్య సంప్రదింపు
లక్షణాలకు కారణం ఏమిటి, ఏ పరీక్షలు అవసరం మరియు మీకు సరైన చికిత్స ఏమిటో వ్యక్తిగత వైద్య పరిశీలన తర్వాత నిర్ణయించవచ్చు. Hegde Hospitalలో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి.
ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వ్యక్తిగత రోగనిర్ధారణ లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. అత్యవసర లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే సమీప అత్యవసర విభాగాన్ని సంప్రదించండి.
