దగ్గినప్పుడు లేదా నవ్వినప్పుడు మూత్రం చుక్కలు రావడాన్ని భరిస్తూ ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. లీక్ అయ్యే తీరు ఆధారంగా డాక్టర్ కారణాన్ని, తగిన చికిత్సను తెలుసుకుంటారు.
దగ్గినప్పుడు, తుమ్మినప్పుడు లేదా సరుకుల సంచి ఎత్తినప్పుడు మూత్రం కొన్ని చుక్కలు వస్తున్నాయా? బయటకు వెళ్లేముందు మరుగుదొడ్డి ఎక్కడ ఉంటుందో ఆలోచించడం, నవ్వడానికి కూడా ఇబ్బంది పడటం మొదలవవచ్చు. నొప్పి లేకపోయినా ఈ సమస్య గురించి డాక్టర్‌తో మాట్లాడవచ్చు.
వయసుతో ఇలాగే ఉంటుందని అనుకోవద్దు. మూత్రం ఎప్పుడు లీక్ అవుతోంది, అంతకుముందు బలంగా మూత్రం రావాలనిపిస్తుందా, పూర్తిగా ఖాళీ అవుతుందా అనే వివరాలు కారణాన్ని తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి. అందరికీ ఒకే చికిత్స సరిపోదు.
సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే
దగ్గు, నవ్వు, బరువు ఎత్తడం వల్ల పొట్టలో ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు మూత్రం బయటకు రావడాన్ని స్ట్రెస్ యూరినరీ ఇన్‌కాంటినెన్స్ అంటారు. ఇక్కడ స్ట్రెస్ అంటే మానసిక ఆందోళన కాదు; శారీరక ఒత్తిడి. డాక్టర్ ముందుగా లక్షణాలు, మూత్ర పరీక్ష, అవసరమైన శారీరక పరీక్ష ద్వారా సమస్యను అర్థం చేసుకుంటారు. పెల్విక్ ఫ్లోర్ అనే కింది భాగపు కండరాలకు నిపుణుల పర్యవేక్షణలో శిక్షణ సాధారణంగా మొదటి ఎంపిక. అందరికీ ఆపరేషన్ అవసరం ఉండదు.
మూత్రం ఆపుకోలేని ఇతర సమస్యలతో తేడా ఏమిటి?
| మీకు కనిపించే తీరు | డాక్టర్‌కు చెప్పాల్సిన విషయం |
|---|---|
| దగ్గు, తుమ్ము, నవ్వుతో చుక్కలు రావడం | మూత్రం రావాలనే బలమైన భావన లేకుండానే జరుగుతోందా? |
| హఠాత్తుగా మూత్రం రావాలనిపించి లీక్ కావడం | మరుగుదొడ్డికి చేరేంత సమయం దొరుకుతోందా? |
| రెండు రకాలుగా జరగడం | ఏ సమస్య రోజువారీ జీవితాన్ని ఎక్కువగా ఇబ్బంది పెడుతోంది? |
| మూత్రం పూర్తిగా రాకపోవడం, ఎప్పుడూ తడిగా ఉండటం | వేరే కారణం ఉందేమో ప్రత్యేకంగా పరీక్షించాలి |
ఈ తేడాలు ఒక దిశను సూచిస్తాయి. ఇంట్లోనే వ్యాధిని ఖరారు చేసుకోవడానికి ఇవి సరిపోవు. మూత్రంలో మంట, నొప్పి లేదా రక్తం ఉంటే వాటిని కూడా విడిగా చెప్పాలి. లీక్ అవుతోందనే కారణంతో ప్రతి సమస్యనూ ఒకే రకంగా భావించవద్దు.
ప్రసవం తర్వాత మాత్రమే వస్తుందా?
కాదు. మూత్రాశయానికి, మూత్రనాళానికి తోడుగా ఉండే కండరాలు, మూత్రాన్ని ఆపే వ్యవస్థ బలహీనపడినప్పుడు ఈ సమస్య రావచ్చు. గర్భధారణ, ప్రసవం, వయసు, అధిక బరువు వంటి అంశాలు సంబంధం కలిగి ఉండవచ్చు. దీర్ఘకాల దగ్గు లేదా మలవిసర్జనలో తరచూ ఒత్తడం వల్ల ఉన్న సమస్య మరింత బయటపడవచ్చు.
ఒకే కారణం స్పష్టంగా కనిపించని మహిళలు కూడా ఉంటారు. ఇది మీ తప్పు కాదు. యోని దగ్గర ఉబ్బరం, కిందికి లాగుతున్న భావన ఉంటే వాటిని కూడా చెప్పండి. గర్భాశయం జారడం గురించి ఉన్న వ్యాసం ఈ వేరే సమస్యను అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది. రెండు సమస్యలు ఉన్నా ఒకే విధంగా చికిత్స చేయాలని అర్థం కాదు.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్‌ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
మొదటి వైద్య పరీక్షకు ఎలా సిద్ధం కావాలి?
సమస్య ఎప్పటి నుంచి ఉంది, రోజులో ఎన్నిసార్లు జరుగుతోంది, దుస్తులు మార్చుకోవాల్సి వస్తుందా, పని లేదా నడకపై ప్రభావం ఉందా అని చెప్పండి. గత ప్రసవాలు, కింది పొట్ట ఆపరేషన్లు, మలవిసర్జన సమస్యలు, ప్రస్తుతం తీసుకుంటున్న చికిత్సల వివరాలు తీసుకెళ్లండి. దాచుకోవాల్సిన విషయం కాదు; మీకు సౌకర్యంగా ఉన్న మాటల్లో వివరించవచ్చు.
డాక్టర్ కనీసం మూడు సాధారణ రోజుల మూత్ర డైరీ కోరవచ్చు. ఏ సమయంలో ఎంత ద్రవం తాగారు, మూత్రానికి ఎప్పుడు వెళ్లారు, లీక్ ఎప్పుడు అయింది, బలంగా రావాలనే భావన ఉందా అని నమోదు చేయాలి. పనిచేసే రోజు, ఇంట్లో ఉండే రోజు మధ్య తేడా ఉంటే ఆ సమాచారం కూడా ఉపయోగపడుతుంది. డైరీ కోసం మీ అలవాట్లను కావాలని మార్చవద్దు.
శారీరక పరీక్షకు ముందు ఎందుకు అవసరమో వివరించి మీ అంగీకారం తీసుకోవాలి. అవసరమైతే సహాయక సిబ్బంది సమక్షం గురించి అడగవచ్చు. అసౌకర్యంగా ఉంటే ఆపమని చెప్పవచ్చు. కండరాలను సరిగా బిగించగలుగుతున్నారా, కింది భాగానికి సరైన మద్దతు ఉందా అన్నది పరీక్షలో తెలుసుకుంటారు.
అందరికీ స్కాన్ అవసరమా?
కాదు. మూత్ర పరీక్షతో మొదలుపెట్టి, లక్షణాలకు అనుగుణంగా తదుపరి పరీక్షలు ఎంచుకుంటారు. మూత్రం పూర్తిగా ఖాళీ కావడం లేదనిపిస్తే మిగిలిన మూత్రాన్ని కొలిచే స్కాన్ ఉపయోగపడవచ్చు. కానీ ప్రతి మహిళకు అన్ని స్కాన్లు చేయడం అవసరం కాదు.
మూత్రాశయంలో ఒత్తిడిని కొలిచే ప్రత్యేక పరీక్షను కొన్ని సందర్భాల్లో మాత్రమే సూచిస్తారు. సమస్య రకం స్పష్టంగా లేకపోవడం, గతంలో ఇదే సమస్యకు ఆపరేషన్ జరగడం లేదా ఆపరేషన్ ముందు క్లిష్టమైన అంశాలు ఉండటం అందుకు కారణాలు కావచ్చు. పరీక్ష వల్ల చికిత్స నిర్ణయం ఎలా మారుతుందో అడగండి. పరీక్షల సంఖ్య ఎక్కువగా ఉండటమే మంచి పరీక్షకు గుర్తు కాదు.
ఆపరేషన్ లేకుండా ఏ చికిత్సలు ఉంటాయి?
తగిన నిపుణుడి పర్యవేక్షణలో కనీసం మూడు నెలల పెల్విక్ ఫ్లోర్ కండరాల శిక్షణ సాధారణంగా మొదటి మార్గం. ముందుగా సరైన కండరాలనే బిగిస్తున్నారా అని నిర్ధారించి, మీకు సరిపోయే ప్రణాళిక నేర్పుతారు. మరొకరి వ్యాయామాల జాబితాను చూసి మీకు సరిపోతుందని నిర్ణయించవద్దు. సరైన పద్ధతి, నిరంతర సాధన, మధ్యలో సమీక్ష ముఖ్యం.
హఠాత్తుగా మూత్రం రావాలనే సమస్య కూడా ఉంటే మూత్రాశయ శిక్షణను ప్రణాళికలో చేర్చవచ్చు. ద్రవాలు, బరువు, మలబద్ధకం, దగ్గు గురించి ఇచ్చే సలహా వ్యక్తిగత పరిస్థితికి అనుగుణంగా ఉండాలి. లీక్ తగ్గుతుందనే ఉద్దేశంతో నీటిని బాగా తగ్గించవద్దు. శోషించే ప్యాడ్లు తాత్కాలిక సౌకర్యం ఇవ్వవచ్చు; కారణాన్ని నయం చేసే చికిత్స కావు.
ప్రక్రియ లేదా ఆపరేషన్ ఎప్పుడు చర్చిస్తారు?
సరైన శిక్షణ తర్వాత కూడా సమస్య జీవితాన్ని ఇబ్బంది పెడితే నిపుణుడు తదుపరి ఎంపికలను వివరిస్తారు. మూత్రనాళానికి మద్దతు ఇచ్చే లేదా దాని మూసుకునే సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచే ప్రక్రియల్లో ఏది సరిపోతుందో పరీక్ష ఆధారంగా నిర్ణయిస్తారు. గత ఆపరేషన్లు, భవిష్యత్తు గర్భధారణ ప్రణాళికలు, మీ అభిప్రాయాలు కూడా ముఖ్యం.
ప్రయోజనం ఎంత ఉండవచ్చు, మూత్రం వెళ్లడంలో ఇబ్బంది, నొప్పి, మళ్లీ లీక్ కావడం, మరో చికిత్స అవసరం గురించి అడగండి. శరీరంలో పదార్థం అమర్చే విధానం సూచిస్తే దాని ప్రత్యేక ప్రమాదాలు, ప్రత్యామ్నాయాలు తెలుసుకోండి. కొత్త పద్ధతి అనే ఒక్క కారణంతో నిర్ణయించవద్దు. స్ట్రెస్ లీక్‌కు చేసిన ప్రక్రియతో హఠాత్తు మూత్రం సమస్య అంతా తగ్గకపోవచ్చు. పనికి, బరువులు ఎత్తడానికి తిరిగి వెళ్లే సమయం వ్యక్తిగతంగా నిర్ణయించాలి.
వైద్య సమీక్ష ఎప్పుడు అవసరం?
తరచూ లీక్ కావడం లేదా రోజువారీ పనులు తగ్గించుకోవాల్సి రావడం ఉంటే సాధారణ అపాయింట్‌మెంట్ తీసుకోండి. మూత్రంలో రక్తం, తగ్గని మూత్రాశయ నొప్పి, పదేపదే ఇన్‌ఫెక్షన్ లక్షణాలు, ఖాళీ చేయడంలో ఇబ్బంది ఉంటే త్వరగా పరీక్ష చేయించండి. హఠాత్తుగా మూత్రం రాకపోవడం లేదా కొత్తగా కాళ్ల బలహీనత, గజ్జల చుట్టూ స్పర్శ తగ్గడం ఉంటే వెంటనే వైద్య పరీక్ష అవసరం.
తరచూ అడిగే ప్రశ్నలు
మానసిక ఒత్తిడి వల్లే మూత్రం లీక్ అవుతుందా?
ఈ పేరులో స్ట్రెస్ అంటే దగ్గు, తుమ్ము వంటి చర్యల వల్ల వచ్చే ఒత్తిడి. మానసిక ఆందోళన ఉందనే కారణంతో మూత్రం లీక్‌కు కారణాన్ని ఖరారు చేయలేం. లక్షణాల తీరును డాక్టర్ పరిశీలించాలి.
కొన్ని చుక్కలే వచ్చినా పరీక్ష అవసరమా?
పదేపదే వస్తుంటే లేదా మీకు ఇబ్బంది కలిగిస్తే పరీక్ష చేయించుకోవచ్చు. పరిమాణం తక్కువగా ఉందని కారణాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు. ప్రారంభంలోనే సరైన చికిత్స ఎంపికలను తెలుసుకోవచ్చు.
కండరాల శిక్షణతో వెంటనే ఫలితం వస్తుందా?
సాధారణంగా సరైన పద్ధతిలో కొంతకాలం సాధన, నిపుణుడి సమీక్ష అవసరం. రోజులు లెక్కపెట్టి ఫలితం ఆశించవద్దు. మెరుగుదల లేకపోతే కారణాన్ని, సాధన పద్ధతిని తిరిగి పరిశీలిస్తారు.
ప్రసవం తర్వాత వచ్చే లీక్ శాశ్వతమా?
అలా చెప్పలేం. కోలుకోవడం, లక్షణాలు వ్యక్తుల మధ్య మారుతాయి. కొనసాగుతున్న సమస్యకు పరీక్ష చేయించాలి. తప్పకుండా తగ్గుతుందని లేదా ఎప్పటికీ తగ్గదని ముందుగానే నిర్ణయించవద్దు.
ప్రతి ఒక్కరికీ మూత్రాశయ ఒత్తిడి పరీక్ష చేస్తారా?
కాదు. మొదటి లక్షణాలు, మూత్ర పరీక్ష, శారీరక పరీక్షతోనే అనేకమందికి చికిత్స మొదలుపెట్టవచ్చు. ప్రత్యేక పరీక్ష అవసరాన్ని డాక్టర్ వివరించాలి; ఇది అందరికీ తప్పనిసరి పరీక్ష కాదు.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
మీ డైరీ, పాత నివేదికలతో స్త్రీల వైద్య సేవలను సంప్రదించండి లేదా అపాయింట్‌మెంట్ తీసుకోండి. ముందుగా లీక్ రకాన్ని తెలుసుకుని మీ జీవితానికి సరిపోయే ప్రణాళికను నిర్ణయించడం ముఖ్యం.
