నెలసరి సమయం మారడం, ఒక్కసారిగా వేడిగా అనిపించడం, నిద్ర మధ్యలో మెలకువ రావడం మెనోపాజ్కు ముందే మొదలవచ్చు. వయసు, లక్షణాలను బట్టి పరీక్షలు నిర్ణయిస్తారు.
ఇంతకుముందు క్రమంగా వచ్చిన నెలసరి ఇప్పుడు ఎప్పుడొస్తుందో తెలియడం లేదు. రాత్రి చెమటలతో మెలకువ వస్తోంది. కొన్నిసార్లు ఉన్నట్టుండి ముఖం, మెడ వేడెక్కినట్లు అనిపిస్తోంది. ఇవి మెనోపాజ్ లక్షణాలా, రక్తపరీక్ష చేయిస్తే స్పష్టత వస్తుందా అనే సందేహం రావచ్చు.
నెలసరి పూర్తిగా ఆగకముందే ఈ మార్పులు మొదలవుతాయి. ఇబ్బంది గురించి మాట్లాడటానికి నెలసరి ఆగిపోయే వరకు వేచి ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. మీ వయసు, నెలసరి క్రమం, ఆరోగ్య చరిత్ర, ఇతర కారణాలను కలిపి డాక్టర్ పరిశీలిస్తారు.
సింపుల్గా చెప్పాలంటే
నెలసరి శాశ్వతంగా ఆగే దశను మెనోపాజ్ అంటారు. దానికి ముందు మార్పులు వచ్చే కాలాన్ని పెరిమెనోపాజ్ అంటారు. ఇతర కారణం లేదా హార్మోన్ల చికిత్స వల్ల కాకుండా వరుసగా పన్నెండు నెలలు నెలసరి రాకపోతే సహజ మెనోపాజ్గా సాధారణంగా గుర్తిస్తారు.
నలభై ఐదేళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయసులో సాధారణ లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు చాలా సందర్భాల్లో ఆరోగ్య వివరాల ఆధారంగానే గుర్తించవచ్చు. ప్రతి ఒక్కరికీ హార్మోన్ పరీక్షల సమూహం అవసరం ఉండదు. ఒక్క నెల నెలసరి రాకపోవడం మాత్రమే మెనోపాజ్కు నిర్ధారణ కాదు.
నెలసరి మారే దశకూ పూర్తిగా ఆగే దశకూ తేడా ఏమిటి?
| కనిపించే మార్పు | ఏమి అర్థం కావచ్చు? | డాక్టర్కు చెప్పాల్సింది |
|---|---|---|
| నెలసరి వస్తున్నా తేదీలు మారడం | మార్పుల దశ మొదలై ఉండవచ్చు | తేదీలు, రక్తస్రావం, ఇతర లక్షణాలు |
| పన్నెండు నెలలుగా నెలసరి రాకపోవడం | సహజ మెనోపాజ్ అయి ఉండవచ్చు | ఇతర కారణాలు, వాడుతున్న చికిత్సలు |
| నలభై ఐదేళ్లలోపే మార్పులు | ముందుగానే పరీక్ష అవసరం కావచ్చు | ఇంతకుముందు నెలసరి క్రమం |
| ఆపరేషన్ లేదా చికిత్స తర్వాత నెలసరి మారడం | రక్తస్రావంతో మాత్రమే దశ తెలియకపోవచ్చు | ఏ ఆపరేషన్ లేదా చికిత్స జరిగిందో |
గర్భాశయాన్ని తొలగించడం, అండాశయాలను తొలగించడం వేర్వేరు ఆపరేషన్లు. గతంలో ఆపరేషన్ జరిగితే దాని వివరాలు తీసుకురండి. కుటుంబంలో మరొకరికి ఏ వయసులో నెలసరి ఆగిందనే విషయంతో మీ పరిస్థితిని ఖరారు చేయలేం.
ఏ లక్షణాలను రాసుకోవాలి?
ముఖం, మెడ లేదా శరీరం పైభాగంలో ఒక్కసారిగా వేడి అలలా అనిపించడాన్ని వేడి ఆవిర్లు అంటారు. రాత్రి చెమటలు నిద్రకు అంతరాయం కలిగించవచ్చు. కొందరికి ఏకాగ్రత తగ్గడం, మనసు స్థితి మారడం, యోనిలో పొడిబారడం లేదా దాంపత్య సమయంలో నొప్పి కూడా ఉండవచ్చు.
అలసట, కీళ్ల నొప్పులు మాత్రం మెనోపాజ్లోనే వస్తాయని చెప్పలేం. థైరాయిడ్ సమస్య, రక్తహీనత, ఇతర పరిస్థితుల్లోనూ రావచ్చు. మూత్రం పోసేటప్పుడు ఇబ్బంది, నిరంతర దిగులు లేదా నిద్ర సమస్య ఉంటే చెప్పండి. వయసుతో వచ్చినవి కాబట్టి భరించాలనే అవసరం లేదు.
చివరిసారి నెలసరి వచ్చిన తేదీ, రక్తస్రావంలో మార్పు, ఏ ఇబ్బందితో రోజువారీ పనులు దెబ్బతింటున్నాయో రాసుకోండి. లక్షణాల చిట్టా సంభాషణకు ఉపయోగపడుతుంది; అది స్వయంగా నిర్ధారణ చేయదు. Hegde Hospital మెనోపాజ్ క్లినిక్ ద్వారా తగిన వైద్య సంప్రదింపు గురించి తెలుసుకోవచ్చు.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
హార్మోన్ పరీక్షలు ఎప్పుడు ఉపయోగపడతాయి?
మార్పుల దశలో హార్మోన్ల స్థాయులు హెచ్చుతగ్గులకు లోనవుతాయి. అందువల్ల ఒక్క నివేదికతో ఎప్పుడూ స్పష్టమైన సమాధానం రాదు. నలభై ఐదేళ్ల తర్వాత సాధారణ లక్షణాలు ఉంటే హార్మోన్ పరీక్షలు చాలాసార్లు అవసరం ఉండవు. చిన్న వయసు, స్పష్టత లేని లక్షణాలు లేదా కొన్ని చికిత్సల సందర్భంలో డాక్టర్ నిర్ణయం వేరుగా ఉండవచ్చు.
ఇతర పరీక్షలు వేరే ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇస్తాయి. ఎక్కువ రక్తస్రావం లేదా అలసట ఉంటే రక్తహీనత కోసం పరీక్ష సూచించవచ్చు. లక్షణాలను బట్టి థైరాయిడ్ పరీక్ష అవసరం కావచ్చు. థైరాయిడ్ రక్తపరీక్షల వివరణ ద్వారా నివేదికకు ఆరోగ్య పరిస్థితితో సంబంధం ఎందుకు అవసరమో తెలుసుకోవచ్చు.
షుగర్, కొలెస్ట్రాల్ లేదా ఎముకల పరీక్షలు వ్యక్తిగత ప్రమాదాలు, గత ఫలితాలను బట్టి నిర్ణయిస్తారు. ఇవన్నీ ప్రతి మహిళకు తప్పనిసరి ప్యాకేజీ కావు. పాత ఫలితాలు బాగున్నాయని చెప్పడం కంటే తేదీలతో కూడిన పూర్తి నివేదికలు చూపించడం ఉపయోగకరం.
ఏ రక్తస్రావాన్ని సాధారణ మార్పుగా వదిలేయకూడదు?
పెరిమెనోపాజ్లో తేదీలు మారవచ్చు. అయినా ఎక్కువగా లేదా ఆగకుండా రక్తస్రావం కావడం, నెలసరి మధ్యలో రక్తం రావడం, దాంపత్యం తర్వాత రక్తస్రావం కనిపించడం డాక్టర్కు చెప్పాలి. సహజ నెలసరి ఆగి పన్నెండు నెలలైన తర్వాత చిన్న మచ్చ కనిపించినా త్వరగా పరీక్ష చేయించుకోండి.
దాన్ని మళ్లీ నెలసరి వచ్చిందని స్వయంగా అనుకోవద్దు. రక్తం పరిమాణంతో మాత్రమే కారణం తెలియదు. చాలా ఎక్కువ రక్తస్రావంతో స్పృహ తప్పుతున్నట్లు అనిపిస్తే లేదా తీవ్ర అస్వస్థత ఉంటే తక్షణ వైద్య పరీక్ష అవసరం. ఇక్కడ వివరించేది సాధారణ సంప్రదింపుల గురించే.
చికిత్స గురించి ఎలా మాట్లాడాలి?
అన్నిటికంటే ఎక్కువ ఇబ్బంది పెడుతున్న లక్షణాన్ని ముందుగా చెప్పండి. నిద్ర, మనసు స్థితి, వేడి ఆవిర్లు, యోని అసౌకర్యం వంటి అంశాలకు వేర్వేరు సహాయక మార్గాలు ఉండవచ్చు. హార్మోన్లతో లేదా హార్మోన్లు లేకుండా చేసే చికిత్సల ప్రయోజనాలు, పరిమితులను డాక్టర్ వివరించగలరు.
మీ పాత ఆరోగ్య సమస్యలు, ఇష్టాలు, వ్యక్తిగత ప్రమాదాలను బట్టి తగిన మార్గం మారుతుంది. ప్రకటన లేదా లక్షణాల జాబితా చూసి ఏ ఉత్పత్తినీ సొంతంగా మొదలుపెట్టవద్దు. ఈ వ్యాసం మందు, మోతాదు లేదా పోషక పూరకాన్ని సూచించదు.
ఇదే సమయంలో గుండె, ఎముకల ఆరోగ్యం, మీకు సరిపోయే శారీరక కదలికల గురించి చర్చించవచ్చు. నడకను అడ్డుకునే మోకాలి నొప్పి ఉంటే మోకాలి కీళ్ల సమస్యకు ప్రత్యేక పరీక్ష అవసరం కావచ్చు. ప్రతి నొప్పినీ హార్మోన్ల మార్పుగా భావించకండి.
తర్వాతి సమీక్షలో ఏమి చూడాలి?
నిద్ర మెరుగుపడటం, వేడి ఆవిర్లు తగ్గడం లేదా పనులు సులభమవడం వంటి ఏ మార్పును ప్రయోజనంగా చూడాలో ముందుగా నిర్ణయించుకోండి. ప్రణాళిక ఉపయోగపడకపోతే, కొత్త రక్తస్రావం వస్తే లేదా లక్షణాలు మారితే ముందుగానే మళ్లీ చూపించాల్సి ఉండవచ్చు.
నివేదికలో సంఖ్య మారడమే మెరుగుదలకు ఏకైక కొలమానం కాదు. మీకు రోజువారీ జీవితం ఎలా ఉందో కూడా ముఖ్యం. నెలసరి వివరాలు, పాత ఆపరేషన్ల సమాచారం, ప్రస్తుత చికిత్సల జాబితా, మీ ప్రశ్నలు తీసుకుని అపాయింట్మెంట్ కోరండి.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
నెలసరి వస్తున్నప్పుడే మెనోపాజ్ లక్షణాలు రావచ్చా?
అవును. పెరిమెనోపాజ్ సమయంలో నెలసరి కొనసాగుతూనే వేడి ఆవిర్లు, నిద్రలో మార్పులు రావచ్చు. పూర్తి లక్షణాల క్రమం, ఇతర కారణాలను పరిశీలించాలి.
ఒక్క నెల నెలసరి రాకపోతే మెనోపాజ్ వచ్చినట్లేనా?
కాదు. నెలసరి రాకపోవడానికి అనేక కారణాలు ఉంటాయి. ఇతర కారణం లేకుండా వరుసగా పన్నెండు నెలలు రాకపోయినప్పుడు సహజ మెనోపాజ్గా సాధారణంగా గుర్తిస్తారు.
ప్రతి మహిళకు హార్మోన్ పరీక్ష అవసరమా?
అవసరం లేదు. వయసు, సాధారణ లక్షణాల ఆధారంగా చాలాసార్లు గుర్తించవచ్చు. చిన్న వయసు లేదా స్పష్టత లేని పరిస్థితిలో పరీక్షల నిర్ణయం మారవచ్చు.
నెలసరి ఆగిన తర్వాత ఒక్కసారి చిన్న రక్తపు మచ్చ వచ్చినా చూపించాలా?
అవును. మెనోపాజ్ తర్వాత కొద్దిగా రక్తస్రావం వచ్చినా త్వరగా డాక్టర్ పరీక్ష చేయించుకోవాలి. పరిమాణం చూసి మాత్రమే కారణాన్ని నిర్ధారించలేం.
ఇబ్బంది బాగా పెరిగే వరకు వేచి ఉండాలా?
లేదు. నిద్ర, మనసు స్థితి, సౌకర్యం లేదా పనులను ప్రభావితం చేస్తే సాధారణ వైద్య సంప్రదింపు తీసుకోవచ్చు. కారణాన్ని, సహాయం పొందే మార్గాలను తెలుసుకోవచ్చు.
