హిమోగ్లోబిన్ రక్తహీనతను గుర్తించడంలో, ఫెరిటిన్ శరీరంలో ఇనుము నిల్వలను అంచనా వేయడంలో ఉపయోగపడతాయి. కారణం తెలుసుకున్న తర్వాత వ్యక్తిగత చికిత్స నిర్ణయిస్తారు.
సాధారణ రక్త పరీక్షలో హిమోగ్లోబిన్ తక్కువగా వచ్చిందా? కొన్ని రోజులుగా ఉన్న అలసటకు ఇదే కారణమని అనుకుంటున్నారా? అలా ఉండవచ్చు. కానీ తర్వాతి పని కేవలం నివేదికలో సంఖ్య పెంచుకోవడం కాదు. రక్తహీనత ఉందా, దానికి ఇనుము లోపమే కారణమా, ఆ లోపం ఎందుకు వచ్చిందో తెలుసుకోవాలి.
హిమోగ్లోబిన్ అనేది ఎర్ర రక్త కణాల్లో ఉండి శరీర భాగాలకు ఆక్సిజన్ తీసుకెళ్లే పదార్థం. తగినంత ఇనుము అందకపోతే దాని తయారీ దెబ్బతినవచ్చు. ఇనుము లోపంతో వచ్చే రక్తహీనతలో ఇది ముఖ్యమైన విషయం. అయితే హిమోగ్లోబిన్ తగ్గడానికి ఇతర కారణాలు కూడా ఉంటాయి. పూర్తి నివేదికను, మీ ఆరోగ్య వివరాలను కలిపి చూడాలి.
సింపుల్గా చెప్పాలంటే
పూర్తి రక్త కణాల పరీక్షతో రక్తహీనత ఉందా, కణాల తీరు ఎలా ఉందో తెలుస్తుంది. ఫెరిటిన్ అనే పరీక్ష శరీరంలో ఇనుము నిల్వల గురించి సమాచారం ఇస్తుంది. అది తక్కువగా ఉండటం ఇనుము లోపాన్ని సూచిస్తుంది. శరీరంలో వాపు లేదా కొన్ని అనారోగ్యాల సమయంలో ఫెరిటిన్ పెరగవచ్చు. అందుకే ఒక్క ఫలితంతోనే కారణాన్ని, చికిత్సను నిర్ణయించకూడదు.
అలసట, పాలిపోవడం చూసి కారణం చెప్పవచ్చా?
చెప్పలేం. మొదట్లో ఇనుము లోపానికి పెద్దగా లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. అలసట, తల తిరగడం, రోజువారీ పనిలో త్వరగా ఆయాసపడటం, పాలిపోయినట్లు ఉండటం కనిపించవచ్చు. కానీ ఇలాంటి మార్పులు ఇతర సమస్యల్లోనూ ఉంటాయి. నిద్ర సరిగా లేకపోవడం, థైరాయిడ్ సమస్య, ఇతర అనారోగ్యాలు కూడా నీరసానికి కారణం కావచ్చు.
కొందరిలో హిమోగ్లోబిన్ ఇంకా సాధారణంగా ఉన్నా ఇనుము నిల్వలు తగ్గవచ్చు. మరికొందరిలో హిమోగ్లోబిన్ తగ్గినా దానికి ఇనుము లోపం కారణం కాకపోవచ్చు. లక్షణం ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పెరుగుతోందా, ఏ పనిలో ఇబ్బంది అవుతోందో డాక్టర్కు చెప్పండి. ముఖం రంగు లేదా అలసట ఒక్కటే నిర్ధారణ కాదు.
రక్త కణాల పరీక్ష, ఫెరిటిన్ మధ్య తేడా ఏమిటి?
| పరీక్షలో భాగం | తెలిసే విషయం | గుర్తుంచుకోవాల్సిన పరిమితి |
|---|---|---|
| హిమోగ్లోబిన్ | మీ వయసు, పరిస్థితితో పోలిస్తే తక్కువగా ఉందా | ఒక్కటే కారణం చెప్పదు |
| ఎర్ర కణాల పరిమాణం | కారణాన్ని అంచనా వేసే తీరు | చిన్న కణాలు ఇతర సమస్యల్లోనూ ఉండవచ్చు |
| ఫెరిటిన్ | నిల్వ ఉన్న ఇనుము గురించి సమాచారం | వాపు ఉన్నప్పుడు పెరగవచ్చు |
| అవసరమైతే ఇతర ఇనుము, వాపు పరీక్షలు | కలగలిసిన ఫలితాలను అర్థం చేసుకోవడం | అన్నింటినీ కలిపి చదవాలి |
వయసు, గర్భధారణ, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలను బట్టి ఫలితాల అర్థం మారవచ్చు. నివేదికలోని ప్రమాణం, ప్రయోగశాల సూచించిన పరిధి చూడకుండా ఇంటర్నెట్లోని సంఖ్యతో పోల్చవద్దు. రక్తంలో ఇనుము విలువ ఒక్కటే మొత్తం పరిస్థితిని చెప్పదు. ఫలితం స్పష్టంగా లేకపోతే మళ్లీ పరీక్ష అవసరమా అని అడగండి.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
ఇనుము ఎందుకు తగ్గిందో తెలుసుకోవడం ఎందుకు ముఖ్యం?
రక్తస్రావం వల్ల ఇనుము కోల్పోవడం, ఆహారం నుంచి సరిగా శరీరానికి అందకపోవడం, అవసరానికి తగినంత అందుబాటులో లేకపోవడం కారణాలు కావచ్చు. నెలసరి ఎక్కువగా రావడం గురించి చెప్పాలి. కానీ ప్రతి మహిళలో అదే ఒకే కారణమని నిర్ణయించకూడదు. పురుషులు, నెలసరి ఆగిపోయిన మహిళల్లో కూడా లోపం నిర్ధారణ అయితే కారణం పరిశీలించాలి.
గత రక్తదానం, గర్భధారణ అవకాశం, నెలసరి తీరు, కడుపు లేదా పేగు లక్షణాలు, గత ఆపరేషన్లు, ప్రస్తుతం తీసుకుంటున్న చికిత్స వివరాలు ఉపయోగపడతాయి. వీటిని బట్టి ఏ పరీక్ష అవసరమో డాక్టర్ నిర్ణయిస్తారు. అందరికీ ఒకే పరీక్షల సమూహం లేదా వెంటనే ఎండోస్కోపీ అవసరం లేదు. కొంతకాలానికి హిమోగ్లోబిన్ పెరిగిందంటే కారణం తెలిసిపోయిందని కూడా అనుకోకూడదు.
మలంలో రక్తం కనిపిస్తే ప్రత్యేకంగా చెప్పండి. పైల్స్ వల్లే అని మీరే భావించవద్దు. అలసటతో పాటు థైరాయిడ్కు సంబంధించిన ఇతర లక్షణాలు ఉంటే వాటినీ వివరించండి. అవి వేరే అవకాశాలు మాత్రమే; జాబితా చూసి మనమే వ్యాధిని నిర్ధారించుకోవడానికి కాదు.
చికిత్స, తదుపరి పరీక్షలు ఎలా నిర్ణయిస్తారు?
రక్తహీనత ఎంత ఉంది, లక్షణాలు, ఇనుము నిల్వలు, కారణం, ఇతర అనారోగ్యాలను చూసి వ్యక్తిగత ప్రణాళిక నిర్ణయిస్తారు. ఒక్క నివేదికను బట్టి ఏ ఉత్పత్తి లేదా ఎంత మోతాదు వాడాలో నిర్ణయించలేం. కారణం తెలియని రక్తహీనతకు ఆహారం లేదా ఇంటి చిట్కా సరిపోతుందని భావించి పరీక్షను వాయిదా వేయవద్దు.
చికిత్స లక్ష్యం ఏమిటి, మెరుగుదల ఎలా తెలుసుకోవాలి, మళ్లీ ఎప్పుడు పరీక్ష అవసరమో అడగండి. మీ పరిస్థితిని బట్టి లక్షణాలు, రక్త కణాల సంఖ్యలు, ఇనుము నిల్వలను తిరిగి పరిశీలించవచ్చు. అలసట తగ్గడం ఉపయోగకరమైన సమాచారం. కానీ రక్తహీనత, నిల్వలు, అసలు కారణం అన్నీ సరిచేయబడ్డాయని అది ఒక్కటే నిర్ధారించదు.
అనుకున్నంత మెరుగుదల లేకపోతే నిర్ధారణ, కొనసాగుతున్న రక్తనష్టం, శరీరానికి ఇనుము అందే తీరు, ఇతర అనారోగ్యాలను మళ్లీ పరిశీలించవచ్చు. సూచించిన చికిత్సలో ఏ ఇబ్బంది ఉన్నా చెప్పాలి. మీరే మార్పు చేసుకోవడం కంటే వైద్య బృందంతో చర్చించడం మంచిది. తేదీలతో పాత ఫలితాలు తీసుకెళ్తే మార్పును అర్థం చేసుకోవడం సులభం.
డాక్టర్ను కలిసేటప్పుడు ఏం తీసుకెళ్లాలి?
హిమోగ్లోబిన్ సంఖ్య కనిపించే చిన్న చిత్రమే కాకుండా పూర్తి నివేదిక తీసుకెళ్లండి. పాత ఫలితాలు, ప్రస్తుత చికిత్స వివరాలు, లక్షణాలు మొదలైన సమయం రాసుకోండి. నెలసరి ఎక్కువగా ఉంటే ఎన్నిరోజులు ఉంటుంది, రోజువారీ పనిపై ఎంత ప్రభావం ఉందో చెప్పాలి. ఎంచుకున్న పరీక్షకు ఖాళీ కడుపుతో రావాలా అనే విషయం ప్రయోగశాల లేదా వైద్య బృందంతో నిర్ధారించుకోండి. ప్రతి రక్త పరీక్షకూ అలా అవసరం ఉండదు.
స్థిరంగా ఉన్న నివేదిక మార్పు లేదా కొనసాగుతున్న అలసట కోసం సాధారణ వైద్య సంప్రదింపు తీసుకోండి. సాధారణ పనిలో ఆయాసం పెరగడం, రక్తస్రావం కొనసాగడం, బలహీనత పెరగడం ఉంటే త్వరగా పరీక్ష అవసరం. ఛాతీ నొప్పి, స్పృహ తప్పడం, విశ్రాంతిలో తీవ్రమైన శ్వాస ఇబ్బంది లేదా అధిక రక్తస్రావం ఉంటే వెంటనే వైద్య పరీక్ష చేయించుకోండి.
డాక్టర్ల వివరాలు చూసి అపాయింట్మెంట్ తీసుకోండి. పూర్తి నివేదికకు అర్థం తెలుసుకోవడం, కారణం గుర్తించడం, తర్వాతి పరీక్ష సమయం స్పష్టంగా నిర్ణయించడం మీ సందర్శన లక్ష్యంగా ఉంచుకోండి.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
హిమోగ్లోబిన్ తక్కువైతే తప్పకుండా ఇనుము లోపమేనా?
కాదు. రక్తహీనతకు అనేక కారణాలు ఉంటాయి. కణాల తీరు, ఫెరిటిన్, ఆరోగ్య వివరాలు, అవసరమైతే ఇతర పరీక్షలు కలిపి కారణం తెలుసుకుంటారు.
ఫెరిటిన్ సాధారణంగా ఉన్నా లోపం ఉండవచ్చా?
కొన్ని పరిస్థితుల్లో ఉండవచ్చు. వాపు, ఇతర అనారోగ్యాలు ఫెరిటిన్ను పెంచవచ్చు. లక్షణాలు, నివేదిక సరిపోలకపోతే ఇతర ఇనుము లేదా వాపు పరీక్షలతో కలిపి డాక్టర్ అర్థం చేసుకుంటారు.
హిమోగ్లోబిన్ సాధారణంగా ఉంటే ఇనుము నిల్వలు బాగున్నట్లేనా?
అవసరం లేదు. హిమోగ్లోబిన్ తగ్గకముందే నిల్వలు తగ్గవచ్చు. లక్షణాలు, లోపం వచ్చే అవకాశాలు, ఇతర ఫలితాలను బట్టి తదుపరి పరీక్ష అవసరం నిర్ణయిస్తారు.
అందరికీ ఎండోస్కోపీ చేయాలా?
కాదు. నిర్ధారణ అయిన లోపం, వయసు, నెలసరి వివరాలు, జీర్ణ సమస్యలు, ఇతర పరీక్షలను బట్టి నిర్ణయం ఉంటుంది. ఆ పరీక్ష ఏ సందేహానికి సమాధానం ఇస్తుందో అడగండి.
అలసట తగ్గగానే తదుపరి పరీక్ష ఆపవచ్చా?
మీరే అలా నిర్ణయించవద్దు. లక్షణాలు తగ్గినా రక్తహీనత, నిల్వలు, అసలు కారణం సరిచేయబడ్డాయో చూడాలి. డాక్టర్తో తదుపరి పరీక్ష సమయం నిర్ణయించుకోండి.
