ఒక్క ప్రవర్తనతో ఆటిజం నిర్ధారణ కాదు. పిల్లల మాటలు, ఆట, ఇతరులతో కలిసే తీరు, మొత్తం అభివృద్ధిని చూసి పరీక్షతో పాటు అవసరమైన సహాయం నిర్ణయిస్తారు.
పేరు పిలిచినా పిల్లవాడు తరచుగా స్పందించడం లేదా? నచ్చిన బొమ్మను మీకు చూపించడానికి తీసుకురావడం తక్కువగా ఉందా? రోజువారీ పనిలో చిన్న మార్పు వచ్చినా ఎక్కువగా ఇబ్బంది పడుతున్నాడా? కొందరిలో మాటలు ఆలస్యంగా రావడం కూడా కనిపించవచ్చు. ఈ విషయాలను పిల్లల డాక్టర్‌తో ప్రశాంతంగా చర్చించండి. ఒక్క ప్రవర్తనను చూసి ఆటిజం ఉందని నిర్ణయించకూడదు.
ఆటిజం అనేది అభివృద్ధికి సంబంధించిన స్థితి. ఇతరులతో మాట్లాడటం, కలవడం, ఆసక్తులు, చుట్టూ ఉన్న శబ్దాలు లేదా అనుభవాలకు స్పందించే తీరులో తేడాలు ఉండవచ్చు. ప్రతి బిడ్డకు సామర్థ్యాలు, సహాయం అవసరాలు వేరుగా ఉంటాయి. పరీక్ష ఉద్దేశం పిల్లల అవసరాలను అర్థం చేసుకోవడం, రోజువారీ జీవితంలో వారికి ఉపయోగపడే సహాయం అందించడం.
సింపుల్‌గా చెప్పాలంటే
మాటలు, ఆట లేదా ప్రవర్తనలో కొనసాగుతున్న తీరుపై సందేహం ఉంటే అభివృద్ధి పరీక్ష కోరండి. మొదట అడిగే క్రమబద్ధమైన ప్రశ్నలు మరింత లోతుగా పరీక్ష అవసరమా అని గుర్తించడానికి ఉపయోగపడతాయి. వాటితోనే ఖచ్చితంగా ఆటిజం నిర్ధారించలేం. అభివృద్ధి చరిత్ర, నిపుణుల పరిశీలనతో నిర్ణయిస్తారు. ఒక్క రక్త పరీక్ష లేదా స్కాన్‌తో ఆటిజం నిర్ధారణ కాదు.
ఏ విషయాలు గమనించి చెప్పాలి?
పిల్లవాడు ఎన్ని పదాలు చెబుతున్నాడనేదే కాకుండా ఎలా సంభాషిస్తున్నాడో చూడాలి. ఆసక్తి ఉన్న వస్తువును చూపించడం, చేతులతో సంజ్ఞలు చేయడం, ఆటలో భాగస్వామ్యం, ఎదుటివారికి స్పందించడం గురించి చెప్పండి. కొందరు పిల్లల్లో పేరుకు స్పందన, నచ్చిన విషయాన్ని పంచుకోవడం లేదా ఒకరి తర్వాత ఒకరు మాట్లాడే తీరు తక్కువగా ఉండవచ్చు.
ఒకే కదలిక లేదా ఆట మళ్లీ మళ్లీ చేయడం, మార్పును అంగీకరించడం కష్టంగా ఉండటం, శబ్దాలు లేదా దుస్తుల స్పర్శకు భిన్నంగా స్పందించడం కూడా చర్చించవచ్చు. అయితే ఇవి ఒక్కొక్కటిగా ఆటిజానికి రుజువు కావు. వినికిడి సమస్య, భాష ఆలస్యం లేదా ఇతర అభివృద్ధి కారణాలనూ పరిశీలించాలి.
ఆటిజం ఉన్న కొందరు పిల్లలు బాగా మాట్లాడతారు, కళ్లలోకి కూడా చూస్తారు. ఒక నైపుణ్యం ఉందని ఆటిజం లేదని పూర్తిగా చెప్పలేం. పదేపదే పరీక్షిస్తున్నట్లు పిల్లలను ప్రశ్నించడం, బలవంతంగా కళ్లలోకి చూడమని చెప్పడం మంచిది కాదు. సాధారణ ఆట, భోజనం, కుటుంబంతో గడిపే సమయంలో కనిపించే ఉదాహరణలు చెప్పండి. బిడ్డ బాగా చేసే పనులు, ఇష్టపడే విషయాలనూ వివరించండి.
మాటలు ఆలస్యంగా రావడమే ఆటిజమా?
కాదు. మాటలు లేదా భాష ఆలస్యానికి అనేక కారణాలు ఉండవచ్చు. ఆటిజంతో పాటు ఉండవచ్చు, అది లేకుండానూ ఉండవచ్చు. అర్థం చేసుకోవడం, సంజ్ఞలు, వినికిడి, ఆట, మొత్తం ఎదుగుదలను కలిపి చూస్తారు. పిల్లల్లో మాటలు ఆలస్యంగా రావడం గురించి తెలుసుకుంటే పదాల సంఖ్య ఒక్కటే ఎందుకు సరిపోదో అర్థమవుతుంది.
| పరిశీలనలో దశ | ఉపయోగం | ఒక్కటే ఏమి చెప్పదు? |
|---|---|---|
| అభివృద్ధిని క్రమంగా గమనించడం | సామర్థ్యాలు, సందేహాలు కాలంతో నమోదు చేయడం | జాబితాతోనే నిర్ధారణ కాదు |
| ప్రాథమిక ప్రశ్నల ద్వారా పరిశీలన | మరింత పరీక్ష అవసరమా గుర్తించడం | ఖచ్చితంగా ఉందని లేదా లేదని చెప్పదు |
| నిపుణుల అభివృద్ధి పరీక్ష | చరిత్ర, ప్రవర్తన, తగిన విధానాలను కలిపి చూడటం | భవిష్యత్తులో ప్రతి సామర్థ్యాన్ని ఊహించదు |
పిల్లల అభివృద్ధి దశలు నేపథ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి. సమయానికి నడవడం లేదా ఒక పనిలో ఎక్కువ నైపుణ్యం ఉండటం వల్ల మరో విషయంలో తల్లిదండ్రుల సందేహాన్ని కొట్టిపారేయకూడదు.
మీ లక్షణాల గురించి స్పష్టత కావాలా?
మీ ప్రధాన లక్షణం ఏమిటి, ఎప్పటి నుంచి ఉంది, పరిస్థితి పెరుగుతోందా అనే వివరాలను పంచుకోండి. సరైన డాక్టర్‌ను ఎంచుకోవడంలో Hegde Hospital కేర్ టీమ్ సహాయం చేస్తుంది.
పరీక్ష గురించి ఎప్పుడు అడగాలి?
సందేహం వచ్చినప్పుడే పిల్లల డాక్టర్‌తో మాట్లాడండి. తర్వాతి పుట్టినరోజు లేదా పాఠశాల మొదలయ్యే వరకు ఆగాల్సిన అవసరం లేదు. అమెరికన్ అకాడమీ ఆఫ్ పీడియాట్రిక్స్ పద్దెనిమిది, ఇరవై నాలుగు నెలల వయసులో ఆటిజం కోసం ప్రత్యేక ప్రాథమిక పరిశీలన సూచిస్తుంది. వేరే వయసులో సందేహం ఉన్నా పరీక్ష గురించి చర్చించాలి. మీ ప్రాంతంలో అందుబాటులో ఉన్న పరీక్ష, నిపుణుల వద్దకు పంపే పద్ధతిని డాక్టర్‌తో తెలుసుకోండి.
గతంలో చెప్పిన మాటలు, ఇతరులతో కలిసే తీరు లేదా నేర్చుకున్న కదలికలు తగ్గిపోతే త్వరగా పిల్లల డాక్టర్ పరీక్ష అవసరం. ఇంతకుముందు ఏం చేసేవారు, ఇప్పుడు ఏ మార్పు వచ్చిందో స్పష్టంగా చెప్పాలి. సామర్థ్యాలు తగ్గడానికి ఇతర కారణాలు కూడా ఉంటాయి. అందుకే పరీక్ష లేకుండా ఆటిజం అని భావించకూడదు.
నిపుణుల పరీక్షలో ఏం చేస్తారు?
గర్భధారణ, పుట్టినప్పటి వివరాలు, అభివృద్ధి, వినికిడి, గత ఆరోగ్య సమస్యలు, కుటుంబం గమనించిన విషయాల గురించి అడగవచ్చు. అవసరాన్ని బట్టి అభివృద్ధి నిపుణుడు, మనస్తత్వ నిపుణుడు, సంభాషణ నిపుణుడు లేదా రోజువారీ పనుల్లో సహాయం చేసే నిపుణుల బృందానికి పంపవచ్చు. అందుబాటులో ఉన్న సేవలు, పిల్లల అవసరాలకు అనుగుణంగా మార్గం నిర్ణయిస్తారు.
పిల్లలు ఆడటం, ఇతరులతో కలిసే తీరును గమనించవచ్చు. కుటుంబాన్ని ప్రశ్నించి క్రమబద్ధమైన పరీక్ష విధానాలు ఉపయోగించవచ్చు. స్పందన లేదా భాషపై సందేహం ఉంటే వినికిడి పరీక్ష ఉపయోగపడవచ్చు. ఇతర వైద్య పరీక్షలు ప్రత్యేకంగా కనిపించిన అంశాల ఆధారంగా మాత్రమే ఎంచుకుంటారు. చాలా రక్త పరీక్షలు లేదా సాధారణ స్కాన్ చేయించడం ఆటిజం నిర్ధారణకు మార్గం కాదు.
కొన్నిసార్లు ఒకటి కంటే ఎక్కువ సందర్శనలు అవసరం కావచ్చు. ఇంట్లో, పాఠశాలలో కనిపించే తీరు వేరుగా ఉంటే దాన్ని అర్థం చేసుకోవాలి. పాత అభివృద్ధి, వినికిడి నివేదికలు, పాఠశాల నుంచి చిన్న ఉదాహరణలు తీసుకెళ్లండి. ఇంట్లో ఏ భాషల్లో మాట్లాడతారో చెప్పండి. పిల్లల సౌకర్యం, భాషను ఎలా పరిగణిస్తారు, ఫలితాలను ఎవరు వివరిస్తారు, తర్వాత ఎవరిని సంప్రదించాలి అని అడగండి.
నిర్ధారణ పూర్తికాకముందే సహాయం అందుతుందా?
అందవచ్చు. మాటలు, రోజువారీ పనులు లేదా అభివృద్ధిలో గుర్తించిన అవసరాలకు సహాయం ప్రారంభించవచ్చు. నిర్ధారణ ప్రక్రియ కొనసాగుతున్నా అవసరాలను పట్టించుకోవాలి. లక్ష్యాలు ఉపయోగకరంగా ఉండాలి, బిడ్డ బలాలకు సరిపోవాలి, కుటుంబాన్ని భాగస్వామ్యం చేయాలి. అవసరాన్ని బట్టి సంభాషణ, రోజువారీ భాగస్వామ్యం, సంరక్షకులకు మార్గదర్శనం ఉండవచ్చు.
ఆటిజాన్ని పూర్తిగా తొలగిస్తామని లేదా పిల్లలందరినీ ఒకేలా మారుస్తామని ఇచ్చే హామీలను అంగీకరించవద్దు. లక్ష్యాలు ఎలా నిర్ణయించారు, బిడ్డ సౌకర్యంగా ఉన్నాడా, మెరుగుదలను ఎలా చూస్తారు అని అడగండి. సహాయం గౌరవంగా ఉండాలి. కళ్లలోకి చూడటమే విజయానికి ఒక్క కొలమానం కాకూడదు.
పిల్లల వైద్య విభాగం మొదటి పరీక్షకు, తగిన నిపుణుడి సలహాకు మార్గం చూపవచ్చు. సంప్రదింపు తర్వాత నిర్ధారణ ఇంకా స్పష్టంగా లేకపోయినా తదుపరి పరీక్ష, సహాయం గురించి ఒక ప్రణాళిక తీసుకోండి.
డాక్టర్ పరీక్ష అవసరమా?
మీ లక్షణాలు, ఆరోగ్య చరిత్ర మరియు పరీక్షల ఆధారంగా వ్యక్తిగత చికిత్స ప్రణాళిక కోసం అపాయింట్‌మెంట్ బుక్ చేసుకోండి.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
పేరు పిలిస్తే స్పందించకపోవడం ఆటిజానికి రుజువా?
కాదు. వినికిడి, శ్రద్ధ, భాష, అభివృద్ధి తేడాలు స్పందనను ప్రభావితం చేయవచ్చు. సందేహం కొనసాగితే మొత్తం సంభాషణ, అభివృద్ధితో కలిపి పరీక్షించాలి.
బాగా మాట్లాడే పిల్లలకూ ఆటిజం ఉండవచ్చా?
ఉండవచ్చు. సామర్థ్యాలు వ్యక్తిని బట్టి మారుతాయి. మాట్లాడటం లేదా కళ్లలోకి చూడటం ఆటిజం లేదని నిర్ధారించదు. నిపుణుడు మొత్తం తీరును, సహాయం అవసరాలను చూస్తారు.
ప్రాథమిక ప్రశ్నల్లో సూచన వస్తే నిర్ధారణ అయినట్లేనా?
కాదు. మరింత లోతుగా పరీక్ష అవసరం ఉండవచ్చని అర్థం. అభివృద్ధి చరిత్ర, నిపుణుల పరిశీలన, ఇతర కారణాలను పరిగణించి నిర్ణయిస్తారు.
రక్త పరీక్ష లేదా మెదడు స్కాన్‌తో నిర్ధారించవచ్చా?
ఆటిజం నిర్ధారించే ఒక్క రక్త పరీక్ష లేదా స్కాన్ లేదు. ప్రత్యేక వైద్య సందేహానికి పరీక్షలు చేయవచ్చు కానీ అవి అభివృద్ధి పరీక్షకు ప్రత్యామ్నాయం కావు.
పాఠశాల మొదలయ్యే వరకు వేచి చూడాలా?
అవసరం లేదు. సందేహం ఉన్నప్పుడే మాట్లాడండి. నేర్చుకున్న సామర్థ్యాలు తగ్గితే త్వరగా పరీక్ష చేయించండి. గుర్తించిన అవసరాలకు తుది నిర్ధారణకు ముందే సహాయం ప్రారంభించవచ్చు.
