థైరాయిడ్ గడ్డల్లో ఎక్కువ భాగం క్యాన్సర్ కావు. అయినప్పటికీ వేగంగా పెరుగుతున్న మెడ వాపు, గొంతు మారడం లేదా మింగడంలో ఇబ్బందిని పరీక్ష చేయాలి.
మెడ ముందు భాగంలో కొత్తగా గడ్డ కనిపిస్తే క్యాన్సర్ భయం రావడం సహజం. కానీ థైరాయిడ్ గడ్డల్లో ఎక్కువ భాగం హానికరం కానివి. గడ్డ పరిమాణం మాత్రమే ప్రమాదాన్ని నిర్ణయించదు. హార్మోన్ పరీక్ష, అల్ట్రాసౌండ్ లక్షణాలు మరియు అవసరమైతే సన్నని సూది పరీక్షతో తదుపరి చర్యను నిర్ణయిస్తారు.
సింపుల్గా చెప్పాలంటే: థైరాయిడ్ అనేది మెడ ముందు భాగంలో ఉండే సీతాకోకచిలుక ఆకార గ్రంథి. మొత్తం గ్రంథి పెద్దదైతే గాయిటర్, ఒక భాగంలో గడ్డ ఉంటే నాడ్యూల్ అంటారు. చాలా నాడ్యూల్స్ లక్షణాలు కలిగించవు. వేగంగా పెరగడం, గట్టిగా కదలకుండా ఉండటం, గొంతు బొంగురుపోవడం లేదా మింగడం–శ్వాసలో ఇబ్బంది ఉంటే త్వరగా పరీక్ష అవసరం.
థైరాయిడ్ గడ్డ లక్షణాలు
- మెడ ముందు భాగంలో కనిపించే లేదా చేతికి తగిలే వాపు
- మింగేటప్పుడు గడ్డ కదిలినట్లు కనిపించడం
- మెడలో ఒత్తిడి లేదా బిగుతు
- పెద్ద గడ్డలో మింగడం లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది
- గొంతు బొంగురుపోవడం
చాలా చిన్న నాడ్యూల్స్ స్కాన్లో యాదృచ్ఛికంగా కనిపిస్తాయి మరియు లక్షణాలు ఉండవు.
థైరాయిడ్ హార్మోన్ లక్షణాలు
కొన్ని గడ్డలు అధిక హార్మోన్ తయారు చేస్తే గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, చెమటలు, బరువు తగ్గడం, చేతులు వణకడం లేదా వేడి తట్టుకోలేకపోవడం రావచ్చు. హార్మోన్ తక్కువైతే అలసట, చలి, బరువు పెరగడం, మలబద్ధకం లేదా చర్మం పొడిబారడం రావచ్చు. కానీ నాడ్యూల్ ఉన్న చాలామందిలో TSH సాధారణంగానే ఉంటుంది.
థైరాయిడ్ గడ్డ ఎందుకు వస్తుంది?
హానికరం కాని కొలాయిడ్ నాడ్యూల్, సిస్ట్, వాపు, హషిమోటో థైరాయిడిటిస్, అధిక హార్మోన్ తయారు చేసే నాడ్యూల్ లేదా అరుదుగా క్యాన్సర్ కారణం కావచ్చు. అయోడిన్ లోపం కొన్ని ప్రాంతాల్లో గాయిటర్కు కారణం. కారణాన్ని తాకి మాత్రమే గుర్తించలేం.
ఏ లక్షణాలు ఆందోళన కలిగిస్తాయి?
గడ్డ వేగంగా పెరగడం, చాలా గట్టిగా లేదా కదలకుండా ఉండటం, మెడలో లింఫ్ గ్రంథుల వాపు, కొత్తగా గొంతు మారడం, మింగడం–శ్వాసలో ఇబ్బంది, చిన్న వయస్సులో మెడకు రేడియేషన్ చరిత్ర లేదా కుటుంబంలో థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ ఉంటే త్వరగా వైద్యుడిని కలవాలి. ఇవి ఉన్నంత మాత్రాన క్యాన్సర్ అని నిర్ధారణ కాదు.
మొదట చేసే పరీక్షలు
TSH సాధారణంగా మొదటి హార్మోన్ రక్త పరీక్ష. అవసరాన్ని బట్టి T4 లేదా ఇతర పరీక్షలు చేస్తారు. అల్ట్రాసౌండ్తో గడ్డ పరిమాణం, ఘనమా ద్రవమా, అంచులు, కాల్షియం మచ్చలు మరియు లింఫ్ గ్రంథులను చూస్తారు. హార్మోన్ అధికంగా ఉంటే న్యూక్లియర్ థైరాయిడ్ స్కాన్ పరిగణించవచ్చు.
FNAC అంటే ఏమిటి?
ఫైన్ నీడిల్ ఆస్పిరేషన్ సైటాలజీ—FNAC—లో పలుచని సూదితో గడ్డ నుంచి కణాలు తీసి సూక్ష్మదర్శినిలో పరిశీలిస్తారు. ప్రతి చిన్న నాడ్యూల్కు ఇది అవసరం లేదు. అల్ట్రాసౌండ్ ప్రమాద లక్షణాలు మరియు పరిమాణాన్ని బట్టి నిర్ణయిస్తారు. ఫలితం హానికరం కానిది, అనిశ్చితం లేదా క్యాన్సర్ అనుమానంగా వర్గీకరించవచ్చు.
గమనిస్తూ ఉండటం ఎప్పుడు?
చిన్న, హానికరం కాని రూపం మరియు సాధారణ FNAC ఉన్న గడ్డను పునరావృత అల్ట్రాసౌండ్–వైద్య పరీక్షతో గమనించవచ్చు. గడ్డ పెరగకపోతే మందు లేదా శస్త్రచికిత్స అవసరం ఉండకపోవచ్చు. వైద్యుడు ఇచ్చిన తదుపరి పరీక్ష సమయాన్ని పాటించండి.
థైరాయిడ్ శస్త్రచికిత్స ఎప్పుడు?
క్యాన్సర్ లేదా బలమైన అనుమానం, శ్వాస–మింగడంపై ఒత్తిడి, చాలా పెద్ద గాయిటర్, నియంత్రించలేని అధిక హార్మోన్ తయారు చేసే గడ్డ లేదా అనిశ్చిత పరీక్ష ఫలితాల్లో శస్త్రచికిత్స పరిగణిస్తారు. ఒక భాగం లేదా మొత్తం గ్రంథి తొలగింపు అవసరం పరిస్థితిని బట్టి ఉంటుంది.
శస్త్రచికిత్స తర్వాత ఏమి తెలుసుకోవాలి?
గొంతు నరాలు, కాల్షియం నియంత్రించే పారాథైరాయిడ్ గ్రంథులు మరియు రక్తస్రావం ప్రధానంగా చర్చించే ప్రమాదాలు. మొత్తం థైరాయిడ్ తొలగిస్తే జీవితాంతం హార్మోన్ మాత్ర అవసరం; ఒక భాగం మాత్రమే తొలగించినా కొందరికి అవసరం కావచ్చు. శస్త్రచికిత్స తర్వాత మెడ వేగంగా ఉబ్బడం లేదా శ్వాస ఇబ్బంది అత్యవసరం.
మెడలో కనిపించే ప్రతి గడ్డ థైరాయిడ్దేనా?
థైరాయిడ్ గడ్డ సాధారణంగా మెడ ముందు దిగువ భాగంలో ఉండి మింగినప్పుడు పైకి కదలవచ్చు. కానీ లింఫ్ గ్రంథులు, లాలాజల గ్రంథి వాపు, సిస్ట్ లేదా ఇతర కణజాల గడ్డలు కూడా మెడలో కనిపిస్తాయి. జలుబు తర్వాత నొప్పితో వచ్చిన చిన్న లింఫ్ గ్రంథి తగ్గవచ్చు; మూడు–నాలుగు వారాలు తగ్గని, గట్టిగా ఉండే లేదా పెరుగుతున్న గడ్డకు పరీక్ష అవసరం.
థైరాయిడ్ నాడ్యూల్ ఎంత సాధారణం?
అల్ట్రాసౌండ్లో చిన్న థైరాయిడ్ నాడ్యూల్స్ చాలామందిలో యాదృచ్ఛికంగా కనిపిస్తాయి; వాటిలో అధిక భాగం నిరపాయమైనవి. గడ్డ ఉందంటే థైరాయిడ్ హార్మోన్ తప్పనిసరిగా ఎక్కువ లేదా తక్కువగా ఉంటుంది అనేది అపోహ. టీఎస్హెచ్ రక్తపరీక్ష గ్రంథి పని ఎలా ఉందో చెబుతుంది; గడ్డ క్యాన్సరా కాదా ఒక్క హార్మోన్ పరీక్షతో తెలియదు.
అల్ట్రాసౌండ్లో ఏమి అంచనా వేస్తారు?
గడ్డ పరిమాణం, ఘనమా ద్రవమా, అంచులు, చిన్న కాల్షియం మచ్చలు, ఆకారం, రక్తప్రవాహం మరియు మెడ లింఫ్ గ్రంథులను చూస్తారు. ఈ లక్షణాలను కలిపి ప్రమాద స్థాయి నిర్ణయించి సూది పరీక్ష అవసరమా చెబుతారు. ప్రతి చిన్న గడ్డకు ఎఫ్ఎన్ఏసీ అవసరం లేదు; అనుమానాస్పద రూపం ఉన్న చిన్న గడ్డకు మాత్రం పరిమాణం ఒక్కటే నిర్ణయం కాదు.
ఎఫ్ఎన్ఏసీ పరీక్ష ఎలా జరుగుతుంది?
అల్ట్రాసౌండ్ మార్గదర్శకంతో సన్నని సూది ద్వారా కొన్ని కణాలను తీసి ప్రయోగశాలలో పరిశీలిస్తారు. సాధారణంగా చిన్న ప్రక్రియ; ఎక్కువసార్లు ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన అవసరం ఉండదు. ఫలితం నిరపాయం, అనుమానాస్పదం, క్యాన్సర్కు అనుకూలం లేదా సరిపడా కణాలు లేవు అని రావచ్చు. నమూనా సరిపోకపోతే మళ్లీ పరీక్ష లేదా పరిస్థితిని బట్టి శస్త్రచికిత్సను పరిశీలిస్తారు.
శస్త్రచికిత్స ఎప్పుడు అవసరం?
క్యాన్సర్ లేదా బలమైన అనుమానం, గడ్డ వేగంగా పెరగడం, మింగడం–శ్వాసకు అడ్డంకి, హార్మోన్ అధికంగా ఉత్పత్తి చేసే ఎంపిక చేసిన గడ్డలు లేదా పెద్ద గోయిటర్లో శస్త్రచికిత్స అవసరమవచ్చు. మొత్తం గ్రంథిని తీసేయాలా లేదా ఒక భాగమేనా అనేది గడ్డల సంఖ్య, స్థానం, పరీక్ష ఫలితం మరియు రోగి పరిస్థితిపై ఆధారపడుతుంది. తర్వాత హార్మోన్ మాత్ర అవసరం, గొంతు నాడి మరియు కాల్షియం గ్రంథుల ప్రమాదాల గురించి ముందే మాట్లాడాలి.
వెంటనే చూపించాల్సిన లక్షణాలు
గడ్డ వేగంగా పెరగడం, కొత్తగా గొంతు బొంగురుపోవడం, మింగడంలో లేదా శ్వాసలో ఇబ్బంది, గట్టిగా కదలని గడ్డ, మెడలో ఇతర లింఫ్ గ్రంథులు, చిన్న వయస్సులో మెడకు రేడియేషన్ చరిత్ర లేదా కుటుంబంలో థైరాయిడ్ క్యాన్సర్ ఉంటే త్వరగా పరీక్ష చేయించాలి. శ్వాస మార్గం ఇరుకవుతున్న భావన ఉంటే అత్యవసర చికిత్స అవసరం.
గమనిస్తూ ఉండే ప్రణాళిక
నిరపాయ గడ్డకు వెంటనే ఆపరేషన్ అవసరం లేకపోవచ్చు. అల్ట్రాసౌండ్ లక్షణాలు, పరిమాణం ఆధారంగా వైద్యుడు మళ్లీ స్కాన్ సమయాన్ని నిర్ణయిస్తారు. గడ్డ పెరగడం మాత్రమే క్యాన్సర్ నిర్ధారణ కాదు, కానీ గణనీయ మార్పు ఉంటే మళ్లీ సూది పరీక్ష అవసరమవచ్చు. అయోడిన్ లేదా “థైరాయిడ్ కరిగించే” సప్లిమెంట్లు స్వయంగా తీసుకోవడం హార్మోన్ సమస్యను పెంచవచ్చు.
గోయిటర్ మరియు నాడ్యూల్ మధ్య తేడా
మొత్తం థైరాయిడ్ గ్రంథి పెద్దదవడాన్ని గోయిటర్ అంటారు; అందులో ఒకటి లేదా అనేక నాడ్యూల్స్ ఉండవచ్చు. అయోడిన్ లోపం, ఆటోఇమ్యూన్ వ్యాధి, హార్మోన్ మార్పులు లేదా నాడ్యూల్స్ కారణాలు. గోయిటర్ ఉన్న ప్రతి ఒక్కరికీ హార్మోన్ సమస్య లేదా క్యాన్సర్ ఉండదు; రక్తపరీక్ష మరియు అల్ట్రాసౌండ్ రెండూ వేర్వేరు సమాచారం ఇస్తాయి.
హార్మోన్ ఎక్కువ చేసే గడ్డ
టీఎస్హెచ్ తక్కువగా ఉంటే కొన్ని సందర్భాల్లో న్యూక్లియర్ థైరాయిడ్ స్కాన్తో గడ్డ హార్మోన్ తయారు చేస్తుందా చూస్తారు. ఇలాంటి “హాట్” నాడ్యూల్స్కు సూది పరీక్ష అవసరం తరచుగా వేరుగా నిర్ణయిస్తారు. గుండె దడ, బరువు తగ్గడం, చేతులు వణకడం లేదా అధిక చెమట ఉంటే హార్మోన్ పరీక్ష ఆలస్యం చేయకండి.
ఆపరేషన్ తర్వాత జీవితం
మొత్తం థైరాయిడ్ తీసేస్తే జీవితాంతం హార్మోన్ మాత్ర సాధారణంగా అవసరం. ఒక భాగం మాత్రమే తీసేసిన తర్వాత కూడా కొందరికి అవసరమవచ్చు. మాత్రను సరైన సమయంలో తీసుకోవడం, టీఎస్హెచ్ పర్యవేక్షణ మరియు కాల్షియం లక్షణాలు—నోటి చుట్టూ చిమ్మట, వేళ్లలో తిమ్మిరి లేదా కండర పట్టేయడం—గమనించడం ముఖ్యం.
గోయిటర్ మరియు నాడ్యూల్ తేడా
మొత్తం థైరాయిడ్ గ్రంథి పెద్దదవడాన్ని గోయిటర్ అంటారు; అందులో ఒకటి లేదా అనేక గడ్డలు ఉండవచ్చు. ఒక నిర్దిష్ట భాగంలో ఏర్పడిన గడ్డ నాడ్యూల్. రెండింటిలో హార్మోన్ సాధారణం, ఎక్కువ లేదా తక్కువగా ఉండవచ్చు. అందుకే మెడ స్కాన్తో పాటు టీఎస్హెచ్ మరియు అవసరమైన ఇతర హార్మోన్ పరీక్షలు చేస్తారు.
రేడియోఐడిన్ స్కాన్ ఎప్పుడు?
టీఎస్హెచ్ తక్కువగా ఉన్నప్పుడు గడ్డ స్వయంగా అధిక హార్మోన్ తయారు చేస్తుందా తెలుసుకునేందుకు న్యూక్లియర్ స్కాన్ ఉపయోగపడవచ్చు. ఇది సాధారణ అల్ట్రాసౌండ్కు ప్రత్యామ్నాయం కాదు; గర్భధారణ మరియు తల్లిపాల సమయంలో ప్రత్యేక పరిమితులు ఉంటాయి. ప్రతి నాడ్యూల్కు ఈ పరీక్ష అవసరం లేదు.
తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు
ప్రతి థైరాయిడ్ గడ్డ క్యాన్సరా?
లేదు. ఎక్కువ భాగం హానికరం కానివి. అల్ట్రాసౌండ్ మరియు అవసరమైతే FNACతో ప్రమాదాన్ని అంచనా వేస్తారు.
థైరాయిడ్ మాత్రతో గడ్డ కరిగిపోతుందా?
ప్రతి గడ్డకు కాదు. హార్మోన్ సమస్యకు మాత్ర అవసరం కావచ్చు; నాడ్యూల్ చికిత్స దాని రకం ఆధారంగా ఉంటుంది.
FNAC వల్ల క్యాన్సర్ వ్యాపిస్తుందా?
సాధారణ థైరాయిడ్ FNAC వల్ల క్యాన్సర్ వ్యాపిస్తుందని ఆధారం లేదు. ఇది విస్తృతంగా ఉపయోగించే నిర్ధారణ పరీక్ష.
ఆపరేషన్ తర్వాత గొంతు మారుతుందా?
తాత్కాలిక గొంతు మార్పు రావచ్చు; శాశ్వత నర గాయం అరుదు. వ్యక్తిగత ప్రమాదాన్ని శస్త్రచికిత్స నిపుణుడితో చర్చించాలి.
Hegde Hospitalలో వైద్య సంప్రదింపు
లక్షణాలకు కారణం ఏమిటి, ఏ పరీక్షలు అవసరం మరియు మీకు సరైన చికిత్స ఏమిటో వ్యక్తిగత వైద్య పరిశీలన తర్వాత నిర్ణయించవచ్చు. Hegde Hospitalలో అపాయింట్మెంట్ బుక్ చేయండి.
ఈ సమాచారం సాధారణ అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వ్యక్తిగత రోగనిర్ధారణ లేదా చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. అత్యవసర లక్షణాలు ఉంటే వెంటనే సమీప అత్యవసర విభాగాన్ని సంప్రదించండి.
